De vakantie is weer over en ik zit weer tot over mijn oren in glasvezel, breedband en coöperaties.  Tijdens zo'n vakantie heb je alle tijd om na te denken over de dingen die je bezighouden.  Zo is het mij duidelijk geworden dat er op de wereld mensen zijn die zich inzetten voor een doel dat veel groter is dan henzelf. Dat was niet nieuw voor mij, maar juist tijdens op vakantie is me dat meer dan duidelijk geworden.

 

In de vakantie zag ik een document dat ging over Collectieve Impact.  Het stuk in het engels was best lastig om te lezen, maar het geeft precies weer hoe ik over dingen denk.  Ik heb een poging gedaan om het stuk enigszins te vertalen. Sommige lastige stukken heb ik weg gelaten. Kort samengevat: het gaat over de verandering die je in de wereld bezig is en dat die verandering niet kan worden veroorzaakt door een organisatie of een individu. (ik durf me dus ook geen kantelaar te noemen, als je jezelf zo noemt heb je het niet begrepen)  Maar dat het  gaat gebeuren doordat verschillende mensen vanuit verschillende invalshoeken bezig zijn met het werken aan een “een hoger doel”.

 

Ook kreeg ik tijdens mijn vakantie een stuk onder ogen hoe Taiwan omgaat met de burgers betrekken bij besluitvorming.  Kwesties worden voorgelegd en via de nieuwe media worden meningen opgehaald en daarna in bijeenkomsten verder uitgewerkt. Dat alles met een doorlooptijd van enkele maanden. Toen ik dat las, dacht ik: wij zijn eigenlijk een derde wereldland als het gaat om dit soort ontwikkelingen. Oudere structuren structuren staan nog steeds overeind. Waarbij we niet in staat zijn meer mensen bij het besluitvorming te betrekken. De gevestigede orde weet wel wat goed is voor de mensch. Het verhaal uit Taiwan sprak mij erg aan.

 

Tot mijn grote verbazing zag ik bij  1Vandaag een item waarbij de ChristenUnie samen met de Partij van de Arbeid meer macht willen geven aan de burgers.  Dit sluit prachtig aan op de dingen die ik hiervoor beschreef.  Het zijn nog maar twee partijen die daar zo over denken maar volgens de twee politici moet ook het CDA en andere partijen zich er wel kunnen vinden.  Toen brak mijn klomp want juist het CDA is binnen de provincie Groningen bezig om grote marktpartijen het voordeel te geven boven bewoners initiatieven. Ben ik nu gek? Als het waar is wat daar wordt verkondigd, wie gaat de gedeputeerde in Groningen stoppen op de ingeslagen weg? Wie zorgt ervoor dat er voorrang gegeven wordt aan de burgerinitiatieven die bezig zijn een eigen glasvezelnetwerk op te richten? Ik zou heel graag een reactie van de gedeputeerde op het item van een vandaag en hoe ik dat in verband moet zien met de aanpak van breedband in het landelijk gebied. Er is vast wel iemand in de omgeving van gedeputeerde die mijn blog onder zijn aandacht kan brengen. Ik ben benieuwd.

 

Het lijkt wel of de spanning toe neemt in de wereld. Deze week 2 schokkende gebeurtenissen in Europa. Nice en Turkije. Het zet je wel aan het denken. Want de volgende week is er weer de 4daagse van Nijmegen. Dit jaar voor de 100e keer en ik ben er bij. Maar is zo’n massaal evenement geen doelwit van een aanslag? Het zou natuurlijk wel kunnen maar ik laat me er niet door weerhouden 4daagse toch te lopen.

 

Noem me naief of blij eikeltje want met die houding ga ik lopen. Over het hoe en waarom van het blije eikeltje kan je meer lezen in een eerdere blog: http://www.janhut.nl/wordpress/2013/12/01/ooit-gehoord-van-een-blije-eikel/ Daarover dus niet meer. Blij eikeltje in de 4-daagse omdat ik wel graag met mensen het wil hebben over de roze bril. Bijvoorbeeld over: “de erkenning komt nooit” of “Niet efficient is heel effectief”. Eigenschappen die toegekend worden aan blije eikeltjes. Ze zijn te lezen in een boek met de titel: De kracht van de roze bril. Daarin staat te lezen dat de wereld meer blije eikeltjes nodig heeft. Het kunnen relativeren en anders kijken naar de situatie.

 

Dit jaar loop ik in een T-shirt met kenmerken van het Blije Eikeltje. Ik hoop dat ik er op aangesproken wordt. Niet dat ik de wijsheid in pacht heb maar wel om er een leuk gesprek over te hebben want de wereld biedt veel aanleiding om somber te worden of zwartgallig. Blije Eikeltjes worden dat niet. Die weten er een min of meer positieve draai aan te geven. Ook al is het onderwerp nog zo’n lastige.


Mocht je deze blog lezen en loop je mee? Spreek me gerust aan.Ik ben herkenbaar in een lichtblauw shirt met een lachend eikeltje op de rug. Natuurlijk loop ik op woensdag in een roze shirt in het kader van Roze Woensdag. En mocht je willen weten waar ik loop… dat is te volgen via mijn loopnummer 40-k-421.

 

balletjeSoms is het om moedeloos van te worden. Mensen en bedrijven die een groter portie willen krijgen dan hun eigenlijk toekomt. Dat alles komt voor zover ik het kan nagaan door het denken volgens marketing principes. Het woord marketing zegt het al, marke(t get)ting. Het veroveren van de markt.

 

Eigenlijk wel vreemd want in het verleden werd er nooit zo over gedacht. Toen stond centraal -: kan ik iets leveren waar iemand anders behoefte aan heeft. Natuurlijk waren er toen ook mensen die probeerden veel geld te verdienen dat gebeurde toen door middel van Handel. De afgelopen week hoorde ik het verhaal van Kröller Müller. die tijdens de eerste wereldoorlog gigantisch rijk werden door de handel in grondstoffen.

 

Dat is nu verworden tot het veroveren van markten. Niet meer het bedienen van een enkelvoudige klant. Door de loop van de jaren zijn mooie uitdrukkingen toegevoegd aan onze taal zoals –  What's in it for me – het veroveren van de business en  – een klant scoren. Daarin zit al opgesloten dat het gaat over competitie


Hoe is dat vroeger eigenlijk geweest? Als ik terug in de tijd kan ik me herinneren dat er op ons dorp kleine winkeltjes waren die samen zorgden voor de voeding en het leveren van spullen aan de inwoners van ons dorp. Zo nu en dan gingen we naar een groot dorp of de stad Groningen voor inkopen. Dat ging dan vaak over speciale dingen zoals het kopen van een  pak voor mijn vader of met de familie op foto. Als je op de achterkant van oude familiefoto's kijk zie je daar de stempel van een fotograaf staan. Dat is allemaal verleden tijd. Ergens heeft dat plaats gemaakt voor het veroveren van markten. Op school wordt daar les in gegeven. Daardoor ook het uit de markt drukken van concurrenten / kleine spelers. De afgelopen weken zijn er voldoende voorbeelden langs gekomen waarbij oude vertrouwde winkels uit het straatbeeld verdwijnen en plaats maken voor internationale spelers. Die  producten en diensten leveren die over de hele wereld hetzelfde zijn.

 

Het hangt ook samen met de trek naar de stad – de verstedelijking. In veel dorpen is er geen schroefje meer te krijgen daarvoor moet je dan grotere plaatsen rijden waar een Gamma, Praxis of Karwei te vinden is. Die het op hun beurt weer moeilijk hebben tegen het geweld van Hornbach en Bauhaus. Hetzelfde geldt voor levensmiddelen, kleding, schoeisel, auto's, brood  en andere dagelijkse benodigdheden.

 

Aan de andere kant zijn er ook regio’s die strijden om bezoekers, toeristen en bedrijven. Dat neemt soms absurde vormen aan. Is een regio te vergelijken met een bedrijf die de competitie aan moet gaan???

dingetjeIk mocht deelnemen aan de stertochten de estafetteloop naar Nijmegen in het kader van de 100e Nijmeegse 4daagse vanuit iedere provinciehoofdstad.  De aftrap was door de nieuwe Commissaris van de koning op het Martinikerkhof tegenover het provinciehuis.We kregen een grote plastic zak met een handjevol prullaria met een oranje G er op van de Provincie. Een oranje pen, een stressbal, een soort lintje met een haaje en een of ander raar zwart zakjeIMG_20160710_175758 ook met een oranje G er op. De vraag is alleen wat we er mee moeten? De 4 daagse probeert zoveel mogelijk duurzaam te zijn. De provincie Groningen gooit er een stapel plastic zakken tegenaan met erin een handjevol voorwerpen met een oranje G. Inmiddels is het in  winkels verboden plastic zakken weg te geven. Dat geldt blijkbaar niet voor overheden. Gelukkig nam niemand de plastic zakken mee. Wel de stressbal, balpen, het lindje en het rare zakje waarvan niemand echt wist wat het was.

Laat de bedrijven en toeristen maar komen, met deze “merchandise”gaat dat vast lukken!. Er gaat niets boven Groningen!!

 

20160709_092204

huisje_465“Nee het is geen nutsvoorziening”. Avond aan avond mag ik uitleggen dat de telecomsector een competitieve markt is. Daar knokken de bedrijven voor hun marktaandeel. Dat hebben we met elkaar besloten. Nou ja meer dan de helft van ons heeft dat bepaald. De rest moet het slikken want het is democratisch bepaald.De achterliggende gedachte is dat de consument daardoor altijd het beste aanbod krijgt voor het minste geld. We kunnen kiezen.

 

Marktpartijen zullen altijd streven naar een zo groot mogelijk marktaandeel. Het kunnen domineren van de markt. Het is het mooist voor een bedrijf dat het (nagenoeg) een monopolie bezit. Dat klanten niet om je heen kunnen. Dat zie je in het groot (Microsoft of Google) maar soms zie ik dat ook in het klein bijvoorbeeld op een waddeneiland waar soms de prijzen relatief hoog zijn omdat je geen keus hebt.

 

Bij telecom is het van belang om bezit te hebben van de verbinding naar de klant. KPN heeft naar alle huizen en bedrijven een verbinding liggen. Dat was ooit door de staat aangelegd en dat hebben ze gekregen / overgenomen. Feit is dat ze de toegang tot iedere woning bezitten en in veel gevallen is er ook nog een toegang via Ziggo. Om te voorkomen dat die 2 bedrijven de koek gaan verdelen heeft de overheid besloten dat ook andere bedrijven gebruik mogen maken van de 2 KPN draadjes naar iedere woning. De overheid heeft zelfs prijzen bepaald voor dat gebruik. Het orgaan wat er op moet toezien en regelt is de ACM (Autoriteit Consument en Markt). Nu hoeft Ziggo die verplichting raar genoeg niet. Allereerst heeft Ziggo ook niet naar ieder huis toegang en het is technisch niet mogelijk is het verweer. Hoewel Tele2 ooit wel diensten over het Ziggo netwerk heeft geleverd. Het kan dus wel.

 

Kortom heb je de toegang tot een pand en bent je de enige, dan ben je spekkoper. KPN ontvangt iedere maand van iedere klant een paar tientjes voor een netwerk wat er soms al 60 jaar of langer ligt. Hoog tijd voor vernieuwing en dat doen ze ook. Alleen in gebieden waar dat snel rendeeert. Grotere kernen met weinig afstand tussen de woningen. Wat er overblijft is niet snel terug te verdienen. In markttermen: het is niet rendabel. Vroeger maakte dat niet uit. Telecom was een nutsvoorziening. Er zijn heel veel goedkoop aan te sluiten adressen en maar heel weinig erg dure. Gemiddeld kom je wel uit. Dat is het principe van een Nutsvoorziening. Een nutsbedrijf is een bedrijf dat, vaak vanuit een monopoliepositie, opereert in een sector die beschouwd wordt zijnde van openbaar nut omdat het belangrijke producten of diensten levert die in het algemeen belang zijn. (volgens Wikipedia)

 

Nu ben ik benieuwd naar de kleinste plaats waar KPN/Reggefiber zelfstandig gestart is met het aanleggen van een glasvezelnetwerk. Bij kleinere plaatsen heeft KPN alleen belangstelling als overheid of bewoners fiks bijleggen. Mijn voorstel zou zijn zet een streep onder de kleinste kern die KPN / Reggefiber ontsloten heeft met een glasvezelverbinding. Verklaar al het andere tot gebied waar een nutsvoorziening wordt aangelegd. Voor en door de bewoners. Het kan prima uit. Het draagt gigantisch bij tot de economische en sociale vitaliteit.

 

Verklaar grote kernen tot marktgebied daar is men gewend aan een groter aanbod van winkels en voorzieningen. Daar gedijt een markt, is de betrokkenheid bij de eigen omgeving vaak iets minder. En verklaar kleine kernen en landelijk gebied tot gemeenschappelijk ondernemend. Daar doe je het samen. De tarieven blijven onder de markttarieven en het geld blijft in de regio en vloeit niet naar de aandeelhouders van de marktpartijen. En dan niet alleen voor Telecom maar ook voor energie, zorg en vervoer. Lees ook meer over Nieuwe Nuts. Onder de kreet “Let’s go Nuts!!!” Maak me gek.

 

 

geld wegGlasvezel in het buitengebied houdt me aardig van de straat. Met name in Groningen en Drenthe (hoewel ik ook wel eens over de grens stap naar Friesland). Geweldig mooi om te zien hoe bewoners zelf aan de slag gaan (uit de nood geboren) om zelf een netwerk aan te leggen en te bezitten. Het is een lange weg vol hobbels en valkuilen. Maar het gaat zeker lukken in mijn ogen.

 

Nu is het zo dat er bij de provincie Groningen geen geloof is in de kracht van eigen inwoners. “Jan, dat gaat niet lukken” hoor ik dan. Bewoners zijn daar niet toe in staat om het voor iedereen te regelen. We willen het in één keer regelen voor de hele provincie. Waarbij het bevingsgebied voorrang heeft daar is geld voor beschikbaar.  

 

Nu hoorde ik gisteren een mooie uitdrukking, er is geld beschikbaar “À Fonds Perdu”. Dat is een mooie uitdrukking voor het geld weggeven met de wetenschap dat het nooit meer terug komt. Met dat geld wil de provincie marktpartijen overhalen diensten te leveren in het onrendabele gebied.  Hoezo onrendabel??? Want met een coöperatieve aanpak kan het wel en dan is het blijkbaar wel rendabel. Er worden alleen geen grote winsten behaald. Natuurlijk moeten die bedrijven zelf ook geld meebrengen. Alleen zullen de aandeelhouders van de bedrijven vragen : "Hoe snel is dat terugverdiend?"

 

In de gesprekken die ik gevoerd heb met de provincie (dat gesprek is opeens gestopt toen men begreep wat mijn drijfveer is) hoorde ik vaak over de onrendabele top. Dat is dus een uitdrukking van de markt. Het geloof dat de markt de oplossing biedt, is erg groot. Ergens begint het bij mij dan te jeuken. Want geld weggeven aan de markt,- pardon beschikbaar stellen À Fonds Perdu, om vervolgens tot in de eeuwigheid commerciële diensten te moeten afnemen,  voelt niet goed. Waarom niet lenen aan een coöperatie? Dan blijft het geld in de regio. Ergens hoorde ik het argument het geld wordt niet weggegeven maar geïnvesteerd in de regio. Wat een kortzichtigheid. Ook bij een coöperatieve aanpak wordt het geld geïnvesteerd in de regio. En waarschijnlijk ook nog effectiever want bewoners kunnen allerlei slimmigheden inbrengen die een marktpartij niet kan. Bijvoorbeeld leggen over privé terrein. waarom zou ik dat voor een commerciële partij doen. Dat ligt anders als het is voor mijn eigen coöperatie.

 

Wat te denken aan de lokale bedrijvigheid. Lokale partijen worden betrokken bij de coöperatieve aanpak. Ik herinner me nog goed dat een paar jaar geleden Hongaren en Roemenen het netwerk in Leek en Marum hebben aangelegd. Terwijl Nederlandse kabelleggers thuis zaten toe te kijken. Allemaal in opdracht van Reggefiber / KPN. De partij die nu regelmatig met de provincie om tafel zit om aanspraak te maken op dat Fonds Perdu.

 

Het wordt nog gekker als je nagaat dat het Economic board Groningen geld ter beschikking stelt en dus indirect ook mee werkt aan dat “À Fonds Perdu”. Een deel van het geld wat bedoelt is om het bevingsgebied te ontwikkelen is foetsie. Weggegeven aan een marktpartij zodat die de businesscase rendabel kan maken, oftewel kan verdienen aan de inwoners van het bevingsgebied. Ben ik nou gek of hoe zit dit eigenlijk. Waarom dat geld niet ter beschikking stellen aan een bewonersinitiatief. Laat meer bewoners een rol spelen in de digitale ontwikkeling. En daar hoort de volgende boodschap bij: beste bewoners we wonen in een geweldig gebied.  Ver voor de jaartelling vochten we tegen de zee. Woonden we op Wierden. Het heeft ons onverzettelijk gemaakt. Bulten zand in het landschap maken of er een kabeltje in graven, wat is het verschil. Natuurlijk kunnen we die uitdaging aan. Niet voor niet is het derde couplet van ons volkslied:

Doar woont de dege degelkhaaid,
de wille, vast as stoal,
Doar vuilt t haart, wat tonge sprekt,
in richt- en slichte toal.

 

We laten ons toch niet leiden door “turfsmurfen, spreadsheetspecialisten, vinkvee” die wel weten hoe de economische markt werkt, maar geen flauw idee hebben hoe een cooperatieve aanpak werkt en wat Groningers wel en niet kunnen? Kom op nou.

220px-Horthy_the_regentHeb je wel eens meegemaakt dat je aan iets begon en dat iemand er met de resultaten van jouw inspanning vandoor ging?

 

Stel je begint aan iets wat een groter doel dient dan jezelf. Je zet je in voor een gemeenschap. Je stopt er samen met anderen veel liefdewerk in. Ineens staan er mensen op die het initiatief over nemen. Ze zien de waarde van wat er is ontstaan. Het moet allemaal anders en het moet allemaal zakelijker. Niet meer vanuit het gemeenschappelijke maar opeens is er een ander  (vakk Commercieel) belang in geslopen.

 

Met veel communicatie geweld wordt het idee over genomen. Pakkende teksten en stukken in de krant maken dat het een eigen leven gaat leiden. Opeens is het gezamenlijk eruit. Er is een groepje die bepaalt wat er moet gebeuren Als anderen aan willen sluiten dan kan dat onder de voorwaarden van dat groepje voorwaarden. Een bottom up

benadering wordt gebruikt ter meerdere eer en glorie van mensen die er hun voordeel in zagen. Er zijn nieuwe regenten ontstaan.

 

VLaatst sprak ik erover met iemand die dit ook herkende. Ze kwam met de uitspraak: mensen die het gedrag vertonen van: Hoe wordt ik mijn eigen regent? Misschien wel onbewust anderen ondergeschikt maken.

 

Het overkomt me zelf regelmatig. En om eerlijk te zijn ben ik in het verleden ook wel eens in die valkuil getrapt dat ik dacht te weten wat goed is voor andere mensen. Nu overkomt het me regelmatig zelf dat ik wordt gepasseerd en het is niet leuk om mee te maken.

 

Je hebt ergens veel energie in gestoken en in eens is er iemand die er met de resultaten van door gaat. Geen dank je wel. En als je iemand er op aanspreekt krijg ik dan te horen: Jan, jouw aanpak schiet niet op dat kan veel beter. Ik hoor ze bijna zeggen je bent niet SMART. Vooral mensen die getraind zijn in project management willen het graag SMART: = Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Natuurlijk is dat een prima methode als het gaat om projecten in een gecontroleerde omgeving. Het bouwen van een brug of het aanleggen van een weg. (dat is ook waar prince II, de projectmethodiek, voor staat: Projects in a controlled environment).

 

Maar als het gaat om mensenwerk samen dingen voor elkaar krijgen en mensen betrekken dan is dat niet smart te maken. Daar moet je MOEDIG voor zijn. Hierbij staan de letters voor:

Mensgericht
Onderop (bottom-up)
Eenvoud
Delen
Inclusief (er worden geen mensen uitgesloten)
Geleidelijk

Dat kost vaak tijd die niet altijd te plannen is. Zeker niet als je iedereen of zoveel mogelijk achter het plan wilt hebben. Dat vraagt een andere aanpak die niet door macht van boven wordt opgelegd maar veel meer via de weg van de geleidelijkheid.


Die aanpak van samen geeft anderen volop de ruimte om het over te nemen, de lead te nemen en er met de resultaten vandoor te gaan. De hamvraag is dan. ga ik de volgende keer weer informatie delen met iedereen of hou ik kennis voor sommige anderen verborgen? En welke anderen? Eerlijk??? Ik zou het niet weten. Jij wel?

Archief