Wandelen is voor mij meer dan een eind lopen. Het is de tijd nemen om met andere mensen in contact te komen. Een logisch gevolg is mijn project “Met Jan aan de wandel”. Ik loop het Pieterpad. Iedere etappe met iemand anders. Zo rond de 20 kilometer. Ruim een middag met elkaar op pad. En de weg ernaar toe is vaak ook erg leuk.

In een van mijn laatste etappes hadden we het over autoriteit en autoritair. Woorden die veel op elkaar lijken en toch zit er een groot verschil in. Je hebt het bij deze begrippen als snel over overheden. Overheden die laatste jaren veel naar zich toe hebben getrokken en vaak via democratische wijze dingen hebben afgedwongen. Tegelijkertijd een minderheid negerend. En als ze het handig spelen heeft een kleine minderheid het voor het zeggen. (het argument van Occupy). Om als overheid toch beter contact te krijgen met de maatschappij hebben ze een mooie kreet verzonnen “burgerparticipatie”. Ergens in een besluitvormingsproces mogen burgers er ook iets van vinden. In sommige trieste gevallen mogen burgers kiezen uit 2 of soms 4 varianten. (Die soms erg veel op elkaar lijken).

Inmiddels heeft een en ander geleid tot een andere beweging. Het gaat niet om de burgers maar om de overheid zelf die meer moet participeren. Overheidsparticipatie dus. Geen regelgeving uit de ivoren toren maar in contact met de burger. In veel gevallen is de burger prima in staat zaken zelf op te lossen en heeft alleen maar last van de overheid die zich autoritair opstelt. Op een vraag : Waarom is dit zo? Komt dan het antwoord: Dat hebben we democratisch besloten! De voorbeelden zijn er in overvloed. kijk alleen maar eens naar de serie “de slag om Nederland” Vooral de eerste afleveringen.

Uit “de Slag om Nederland”blijkt dat overheden vaak heel weinig te zeggen hebben over bedrijven. Grote bedrijven kunnen vaak doen en laten wat ze willen. Op sommige gebieden lijken het wel soevereine staten. Ze bepalen zelf wat er gaat gebeuren en dulden geen inmenging van buitenaf. Het programma “de Slag om Nederland” staat er bol van. De geïnterviewde wethouders, burgemeesters en ambtenaren geven dit vaak ook gewoon toe. We staan machteloos.

Een gewone burger heeft vaak minder mogelijkheden. Achter de voordeur is een burger nog wel redelijk “soeverein”. Daar mag een overheid niet zomaar komen. Alleen met toestemming van de burger of via een wettelijke procedure. Alles tussen de soevereine grote bedrijven en de voordeur van de burger regeert de overheid.

De komende tijd gaat daar het nodige in veranderen want de overheid heeft het geld niet meer om alles te kunnen regelen. Ze moeten dingen overlaten aan de burgers. In sommige gevallen gaan ze het “overdragen” en daar gaat het dan mis. Het overlaten aan de burgers is een veel krachtiger methode. Want dan wordt het weer van de burgers zelf en de overheid staat ernaast en kijkt hoe ze een een ander kunnen faciliteren. In sommige gevallen kunnen ze meedoen maar soms is dit helemaal niet nodig.

Een mooi voorbeeld is het groenonderhoud. Gemeenten willen dit op veel plaatsen deels overdragen aan dorpen of wijken want dat levert een besparing op. Vervolgens is het lastig om vrijwilligers te vinden.
Via een andere methode komen er initiatieven van burgers om zelf het groen voor de deur bij te houden. De gemeente maakt er een zooitje van, laat het compleet een wildernis worden. In dit laatste geval zijn de vrijwilligers er wel en kan de gemeente helpen omdat ze veel kennis hebben over onderhouden van openbaar groen. Ze kunnen participeren in het groenonderhoud.

Het Pieterpad brengt me door veel gemeenten en per gemeente is er een groot verschil te zien. Op het gebied van groenonderhoud, zeker nu de natuur uitbundig uitloopt. Maar ook bouwkundig zijn er prachtige steden en dorpen te zien maar ook spuuglelijke projecten waarbij je je afvraagt hoe is dit er ooit gekomen? Ongetwijfeld democratisch. Of zou er toch een soevereine ontwikkelaar achter zitten? 

Wil je meer weten van Overheidsparticipatie dan kan ik je het periodiek van "De Koninklijke Nederlandse Heide Maatschappij" de werkplaats nummer 14 aanraden.

Archief