Jan Hut

Even kijken waar dit terecht komt

Om het simpel te houden deel ik de wereld voor mij vaak in 2 verschillende groepen mensen:

 

  • zij die uitgaan van de commerciële aanpak: het moet altijd iets opleveren. Winst, een groter aandeel. Return on investment. Daarbij horen kreten als What’s in it for me, Win-win, winstmaximalisatie,
  • Zij die uitgaan van de coöperatieve gedachte. Als je het samen doet, levert het  voor iedereen wat op. Je inzetten voor een groter geheel.

 

Mensen die me kennen weten dat ik een warm voorstander ben van het 2e. Inmiddels heb ik prachtige voorbeelden gezien van hoe het anders kan dan door geld gedreven dingen doen. We organiseren zo nu en dan een Meetup rond een VPRO Tegenlicht uitzending. Komende zondag gaat het over “ons gemeengoed”.

 

Het gaat dus over waar ik me dagelijks mee bezig hou. De overheid laat iets over aan de markt en de markt pakt het niet op. Dan gaan we het zelf doen. Ooit was dat gewoon in onze maatschappij maar dat zijn we allemaal verleerd. Hoewel…. tegenwoordig komen steeds meer mensen in actie rond energie zorg, onderwijs of mijn vakgebied snel internet.

 

Het belooft een prachtige uitzending te worden over burgers die zelf initiatief nemen en een overheid die daar niet goed mee kan omgaan.

 

Woensdag 5 april is er in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam een meet-up over de uitzending en ik ben uitgenodigd daar een bijdrage te leveren. Ik heb er nu al zin in. Dus allemaal zondag kijken of woensdag naar Amsterdam. OF over een paar week in Groningen want daar gaan we ook zelf een meetup houden over dit onderwerp.

 

In mijn vorige blog schreef ik al dat ik de FTTH (Fiber To The Home) conference bezocht. Vorig jaar was ik in Marseille en dit jaar was het in Valencia. (volgend jaar is het in Amsterdam). Ik hoorde ergens iemand noemen dat het de “most overrated conference for FTTH is. Kan ik me wel iets bij voorstellen want het is het feestje van leveranciers en aannemers. Je moet er zijn als je in de sector iets levert. De Europese unie is er ook aanwezig het gaat dus ook over geld, veel geld. Ik zat bij een workshop over funding en de man van de Europese investeringsbank gaf aan dat de minimale financiering vanuit de EIB rond de 50 miljoen ligt en dat maximaal 50% mag zijn. 100 miljoen is dus het minimum. Voor burgerinitiatieven glasvezel in het landelijk gebied valt hier weinig te halen.

 

Het is dus het feestje van de grote jongens. Hoe ontstaat eigenlijk een burgerinitiatief en hoe ontwikkelt zich dat? Voor zover ik het kan overzien begint het met iemand die het voortouw neemt. Die verzamelt mensen om zich heen om het probleem even op te lossen. Dat blijkt in de praktijk lastiger te zijn dan gedacht. Maar de eerste fase is nog wel te doen. Voldoende mensen mobiliseren om in de toekomst een contract te tekenen. Als een behoorlijk percentage meedoet kan uitgerekend worden of het uit kan. Met voldoende contracten kan een lening gesloten worden. Daar begint het lastig te worden want een lening is zomaar niet geregeld. Banken willen garanties en minimaal een behoorlijk eigen vermogen. Dat kan als deelnemers zelf een stevig bedrag inleggen. Dat lukt als het netwerk dan ook in eigendom komt van de deelnemers. Op den duur komt dat bedrag weer naar de deelnemers toe want als het netwerk eenmaal is afbetaald kunnen de kosten dalen.

 

Soms is de initiatiefnemer helemaal niet enthousiast van het coöperatieve model en wil ontzorgt worden. Logisch dat hij of zij ook soortgelijke mensen om zich heen verzamelt. Een mooi voorbeeld is het initiatief in de nieuwe gemeente Westerwolde en Stadskanaal. Ze worden ontzorgt door MABIN. Voor € 15,- extra in de maand of € 1815,- ineens regelt Mabin alles. Nou ja alles voor het verkopen van contracten moet nog wel de initiatiefgroep de nodige handjes leveren. Westerwolde en Stadskanaal hadden 1500 deelnemers nodig.

 

Kies je voor ontzorgen dan stroomt er dus geld uit de regio. Bijvoorbeeld 1500 x € 15,- is € 22.500,- per maand is ruim een kwart miljoen per jaar. (dat is trouwens nog bovenop de normale vergoeding van zeg € 20,- per maand). Doen er meer mensen mee dan is dat bedrag nog hoger. Begrijp me goed: als het initiatief daarvoor kiest ben ik de laatste om hun een goede digitale ontsluiting te ontzeggen. Echt doen. Maar ik vind het super uitdagend om dat geld (op termijn) in de regio te houden. Ik weet dat de provincie Groningen de mening is toegedaan dat Groningers dat zelf niet kunnen organiseren. (andere regio’s lukt het ook). Daarom was de provincie er groot voorstander van om het aan één partij te gunnen en wilden ze geen ondersteuning leveren zoals de provincie Drenthe dat wel doet.


Inmiddels is die ene partij in Groningen aan de slag en het is nu al wel een hele poos stil. Het laatste bericht op de site van de provincie  is van 19 juli en ik hoor en zie nog niets. OK op de site van Rodinbroadband staat sinds 20 december dat ze gaan beginnen. Er wordt gestart in het bevingsgebied waar mogelijk veel met straalverbindingen gewerkt gaat worden. Dat is immers het gebied waar de aansluitingen het duurst zijn. Jammer want het was het doel om het bevingsgebied een flinke stap voorwaarts te helpen en nu krijgen ze een tussenoplossing. Ok 5G staat er aan te komen. Maar zoals ik in Valencia hoorde, schreeuwt 5G om glasvezel.  Ook het grondstation in Burum is zit voorlopig de uitrol van 5G dwars.

Zelf doen kan dus. Dat zien we in Drenthe. Ook daar kiezen initiatieven er voor om ontzorgt te worden. Kan ik me prima voorstellen. Maar ik spreek regelmatig SKV in Veendam, CAI Harderwijk en soms Kabel Noord. Die zijn al jaren zelfstandig. Als het ware voorbeelden van initiatieven die het zelf willen doen. Ze geven aan graag kennis te willen delen en een handje te willen helpen.  Werk aan de winkel.

 

Wat doe je als ZZP-er om bij te blijven in deze snel veranderende wereld? Je leest veel en bezoekt bijeenkomsten! Ik heb net het boek Homo Deus uit en ben nu bezig met Sapiens. Boeken van Yuval Noah Harari. Daarin wordt beschreven waar we als mensen heen gaan en waar we vandaan komen. Ik weet het! Eigenlijk lees ik het in de verkeerde volgorde. Maar beide boeken zetten je aan het denken en mijn opvattingen moet ik toch aardig bijstellen. Eigenlijk wordt mijn ego aardig onder vuur genomen. Even een kleine passage uit Homo Deus.

 

De biowetenschappen ondermijnen het liberalisme echter en voeren aan dat het vrije individu alleen maar een fictief verhaaltje is dat in elkaar is gebrouwen door een verzameling biochemische algoritmen. Elke seconde creëren de biochemische mechanismen in de hersenen een korte ervaring, die direct weer verdwijnt. Daarop volgen in rap tempo nog meer van die flitsen, die weer verdwijnen, waarna er weer een komt, en weer verdwijnt. Die kortstondige ervaringen vormen samen geen duurzame essentie. Het verhalende zelf probeert orde in deze chaos aan te brengen door er een oneindig verhaal van te maken, waarin al die ervaringen een plekje krijgen, waardoor elke ervaring blijvende betekenis krijgt. Maar dit verhaal is en blijft fictie, hoe overtuigend en verleidelijk het ook mag zijn. Middeleeuwse kruisvaarders geloofden dat God en de hemel hun leven zin gaven, moderne liberalen geloven dat individuele vrije keuzes het leven zin geven. Ze zitten er allebei even ver naast.

 

Nou daar zit je dan met je opvattingen. Het zijn zelf gemaakte verhalen op basis van Biochemische algoritmen. Die misschien voor mij logisch zijn en dus voor mezelf waar. Voor anderen is dat misschien niet zo en bestempelen het als Fake Nieuws. Onze eigen werkelijkheid een beetje aanpassen en dat ook echt geloven zodat het verhaal weer klopt. Het is me ook wel eens overkomen dat ik geconfronteerd wordt met mijn eigen woorden die ik zelf niet meer herken. Daar schaam ik me behoorlijk voor maar het blijkt (of is het schijnt?)  dus super menselijk te zijn.

 

Daarnaast probeer ik op het vakgebied van Glasvezel netwerken bij te blijven. Ik schrijf deze blog in Valencia waar ik deelnemer was aan de Fiber to the Home conferentie. Glasvezel alom en daar wordt me steeds duidelijker dat we hopeloos achterlopen. Spanje is ons als Nederland ver voor. Daar worden netwerken gedeeld terwijl wij in Nederland KPN bevechten (en KPN vecht terug). Mooie verhalen en voorbeelden uit andere landen waar we ons aan kunnen optrekken.

 

Ik kwam toevallig op Internet een TED talk tegen waarin de spreker wel heel meewarig doet over Internet in Europa. (zie hieronder). Groningen loopt achter in Nederland, Nederland loopt achter in Europa en Europa loopt dus achter in de wereld. Worden we echt een Derde Wereld regio?

 

In het boek Sapiens wordt beschreven hoe we als mensen de wereld al duizenden jaren domineren en vernietigen. Datzelfde gaat ons als mensen ook overkomen in relatie tot de computer. Ze zullen gaan domineren en….? Gisteren was ik bij een presentatie van Bas Wouterse. Geweldig inspirerend hoe hij de toekomst ziet. Met Artificial Intelligence en Augmented Reality.  Computers die slimmer worden dan mensen. Robots die ons gaan domineren. Een beetje cynisch voegde hij eraan toe, als ze ons maar niet gaan doodmaken.

 

Dat duurt volgens Bas nog wel tientallen jaren. Ik hoop dat we met elkaar slimmer zijn. Misschien hopen op de wijsheid uit het oosten.  

 

Er was ook een sessie over de socio-economische voordelen van glasvezel. Een zeer nuttige sessie. Waarom we glasvezel moeten hebben. Dat gaat veel verder dan mensen in het landelijk gebied ontsluiten. Kortom er blijft werk aan de winkel.

 

 

 

Prachtig hoe een woord een wereld kan ontsluiten. Ooit gebruikte ik een term Intensieve menshouderij en dat leidde tot interviews met kranten en radio. Terwijl ik de term zelf niet heb bedacht. Deze week hoorde ik een uitdrukking van Koen die ook voor mij een hele hoop in beweging zette: Beleidbetongieterij. Het is misschien wel het woord wat synoniem is met schadeprotocol. Waar gaat het over?

 

De situatie: Er is een probleem in de maatschappij en de overheid voelt zich verantwoordelijk. Er zijn al tekenen dat bewonersinitiatieven het zelf willen oplossen en kloppen voor een beetje steun aan bij de overheid. Ze hebben ook al een oplossing. Opeens ziet de overheid het probleem ook en stort zich erop. De eerste initiatieven worden uitgenodigd hun probleem toe te lichten. Er wordt gezocht naar een generieke oplossing want het probleem doet zich op meerdere plekken voor. De oplossing die geboden wordt, sluit niet helemaal aan bij de vraag van het initiatief. Wil het initiatief steun dan moet het de werkwijze aanpassen. Ze moeten voldoen aan voorwaarden waar ze nog nooit van gehoord hadden. Dept Ratio, businesscases, revolving funds. Het is de wereld van beleidbetongieterij. Dit zijn de voorwaarden waar je aan moet voldoen als je steun wilt van de overheid.

 

Tegelijktijd komen er mensen in het speelveld die de wereld van de beleidbetongieterij begrijpen en er goed gebruik van kunnen maken. Ze kennen de begrippen en hebben er een goed netwerk voor. Opeens lijken die veel sneller te gaan. Vaak gaat het ook gepaard met schaalvergroting want kleine initiatieven scoren niet er is een reflex bij de overheid om een probleem met 1 generieke regeling op te lossen. Met als dramatisch dieptepunt een schadeprotocol in Groningen. Maar ook glasvezelprojecten leiden er onder. De afgelopen week hoorde ik hetzelfde bij energiecoöperaties, het gaat te langzaam het is te kleinschalig. Mijn gesprekspartner zag ook wel het gevaar van opschaling door de aanpassing van de regeling. Maar ik ben bang dat ook daar de beleidbetongieterij aan de slag gaat met grotere projecten en het daarbij horende beleid in beton gegoten.

 

En hoe gaat het dan verder met het startende initiatief? Er zijn een aantal scenario’s.

  • Ze herpakken zich en gaan aan de slag met het aanpassen van hun aanpak en idee om zo te voldoen aan de gestelde eisen. Vaak slagen ze daar niet in want de energie is eruit het is opeens niet meer hun eigen oplossing.
  • Ze gaan aan de slag met hun eigen oplossing en proberen de overheid over te halen door een pilot status te verwerven. Ze krijgen een beperkt budget en kunnen aan de slag. Maar bij het verder uitbouwen lopen ze klem want ze passen niet meer in de regeling.
  • Ze wachten tot de overheid inziet dat de ingeslagen weg het niet gaat worden. Wat de overheid bevestigd in een beeld dat de initiatieven het niet zelf kunnen.
  • Ze gaan zelf aan de slag met eigen middelen met veel bloed zweet en tranen krijgen ze het voor elkaar. Trots en blij. Maar voor andere initiatieven, die zien hoeveel energie het heeft gekost is het een horror scenario dat moet je toch niet zelf willen doen.

De oplossing zoals ik die zie: Geef initiatieven de ruimte om aan de slag te gaan met hun eigen oplossing. Faciliteer de aanpak en volg de ontwikkeling. Dat is maatwerk. Ga in gesprek over de (mogelijke)  kwetsbaarheid van een te kleine aanpak. Aan de andere kant is bij een klein initiatief het risico ook beperkt. De samenwerking tussen de initiatieven wordt toch wel gezocht en samengaan is iets wat moet gebeuren van binnenuit.

 

Ik weet het, dat is werk voor de overheid, geen one size fits all. Dat vraagt een participerende overheid. De afgelopen week zag ik tientallen medewerkers van de overheid en semi overheid in een meeting zich buigen over dat vraagstuk.

 

Mijn beeld: we zijn er nog lang niet. Het rare is, we hebben er allemaal last van. Vaak gebruik ik de uitdrukking “je moet geen slachtoffer worden van je eigen beleid”. Oftewel ik heb in het verleden wel dingen geroepen waar ik nu anders over denk. Dat vraagt om beleid dat niet in beton gegoten is

 

Het was maar een kort bericht “we zijn weer minder televisie gaan kijken”. Geweldig dus minder achter de kijkkast en meer naar buiten, eindelijk. Een mooi bericht van de Stichting Kijkonderzoek. Maar even doorlezend blijkt dat ze bedoelen dat we minder lineair televisie kijken oftewel kijken op het moment dat het wordt uitgezonden. Daarnaast kijken we wel meer videodiensten zoals Netflix en videoland volgens het bericht. Ook kijken we meer via andere media zoals tablet en smartphone en die tijd telt ook niet mee in de meting van de televisiekijktijd.

 

Nu begint het me wat te duizelen. Televisie kijken doe je op een televisie en niet op een laptop of tablet. Uitgesteld kijken via uitzending gemist is geen televisiekijken volgens het bericht. Ook al doe je dat op de televisie. Dat is een vorm van Video On Demand. Kijken als jij het uit komt.

 

Misschien tijd om wat begrippen op een rijtje te zetten. Het is allemaal engels sorry. Maar het engels begint het latijn van tegenwoordig te worden las ik vandaag. Ok Televisie oftewel uitzenden in het engels, dat heb je in een paar vormen. De analoge uitzending. Coax kabeltje van het kastje van Ziggo naar de televisie en kijken maar.  30 zenders en dat is het. Wil je meer dan kan je kiezen voor digitale zenders: Digital Video Broadcasting daar heb je een kastje voor nodig en dat heb je in verschillende vormen. DVB-C over de kabel, DVB-S via de Satelliet en DVB-T via Digitenne. Je hebt een kastje nodig voor iedere TV en daar betaal je vaak per maand een bedrag voor.Tot zover de techniek.

 

Voor wat betreft de abonnementen is er ook een onderscheid. Lineair of Video On Demand. Dat laatste “Kijken op verzoek” heeft ook  verschillende vormen:

S-VOD een abonnement op een videodienst als Netflix eof Videoland

T-VOD betalen per film die je kijkt

A-VOD “je betaalt” door de reclame te bekijken.

 

Boeiend allemaal, voor veel mensen is het bankhangen en kijken maar naar een schermpje al dan niet een Televisie.. Ik heb zo’n vermoeden dat dat echt wel toeneemt. Dan is het wel een beetje raar dat er een nieuwsitem is dat we steeds minder televisie zijn gaan kijken. We kijken misschien “bewuster”. Maar of het allemaal veel bijdraagt aan de kwaliteit van leven?

 

Afbeeldingsresultaat voor verhuizenVerhuizen, het is niet mijn hobby. De afgelopen maanden stonden in het teken van de verbouw van onze woning. En de afgelopen weken in het teken van de verhuizing. Veel zaken zijn er de afgelopen tijd bij in geschoten en zeker deze blog. Tijd om weer iets van me te laten horen want hoewel heel veel energie in de verbouw en verhuizing is gaan zitten er is nog energie over om me weer in te gaan zetten voor een iets betere wereld.

 

Waar was ik ook zoals mee bezig?

 

  • Plaats nemen in het stille midden. Daar is vaak de oplossing te vinden. In mijn ogen is er geen absolute waarheid. Vaak heeft iedereen (een beetje) gelijk. Het is maar net hoe je er tegenaan kijkt.  
  • Een beetje tegengas geven tegen mensen die om het hardst schreeuwen dat ze gelijk hebben. Juist de Stille Willies van deze wereld luisteren beter en weten vaak beter waar het in de wereld om draait.
  • Proberen zaken te doen vanuit de coöperatieve gedachte. Niet alles naar één persoon of organisatie. Maar daar waar mensen zich inzetten voor een groter doel het ook terug laten vloeien naar die mensen.
  • Werken vanuit de procesregie. Geen SMART aanpak voor mij. Maar een aanpak die zich richt op energie, soms 2 stappen vooruit en dan 3 terug om weer 6 vooruit te maken.
  • Organiseren van gesprekken die er toe doen. Met als meest concrete de Tegenlicht meetups.

Het onderwerp maakt me niet zoveel uit. Ik weet iets van telecommunicatie omdat ik daar sinds 1979 in werk. Ik weet lang niet alles maar weet redelijk zin en onzin te scheiden. Sinds ik van het Dunning KrugerW effect hoorde durf ik niet te zeggen dat ik er veel vanaf weet. maar het heeft me wel de ogen doen openen.

Afbeeldingsresultaat voor dunner kruger

 

Dorpsgemeenschappen hebben mijn grote belangstelling en sinds kort ben ik binnen onze woonplaats ook betrokken bij een lokaal energie initiatief.

 

Het eind van het jaar is in zicht, (poepoe). Het venijn zat in de staart. Er staat een nieuw jaar aan te komen. Ik heb er zin in. Nieuwe mensen ontmoeten, nieuwe wegen bewandelen, doorgaan met versterken van lokale initiatieven. Dominante mensen iets afremmen en de bescheiden mensen een handje helpen. Wil je het er eens over hebben de koffie is zo gezet in ons huisje in Visvliet. Je bent welkom.

 

Ik voel me gesterkt door de kerstboodschap van onze koning. Op zoek naar “Een groter wij in plaats van een breder ik”. Het is me uit het hart gegrepen.

 

Een goede jaarwisseling en tot in het volgend jaar.

 

Het stille midden

Voorbij gebabbel van innerlijke stemmen
en vlagen van divers gevoel
is een opening naar binnen
met liefde voor wat is
en een venster naar buiten
om de ander te zien, te horen
en niet altijd te begrijpen.

Dat maakt niet uit;
we zijn allen sterren aan dezelfde hemel
harten op dezelfde aarde
en doordrongen van het stille midden
waarop slechts afgestemd hoeft te worden

© Helena Kwaaitaal

Archief