De afgelopen tijd ben ik druk in de week geweest met Rijnlands organiseren. Het is een term waar je van alles onder kan verstaan. Voor mij staat het voor bottom up organiseren waarbij de kennis bij de mensen ligt die het ook moeten gaan uitvoeren. Die moeten het eigenlijk bepalen. Toen ik er eens met Bernie over stond te praten vertelde hij dat dat één van de principes is van Lean. Hij nodigde me uit voor een leanworkshop, een middagje spelen met legostenen. In die workshop maak je een eerste stap naar Lean. Lean staat volgens LeanEnt (de organisatie waar ik te gast was) voor het verkorten van de doorlooptijd tussen klantorder en het moment van betaling door de klant. Dit kan je doen om zoveel mogelijk vertragende en overbodige stappen er uit te halen. 

Het klopt, er zit een hel grote overlap tussen Lean en Rijnlands. Lean kan je ook alleen maar doen door de werkvloer te betrekken. Maar de invalshoek verschilt wel. Lean heeft iets van competitie in zich: "How low can you go". In leantermen tot hoever kan je de doorlooptijd verkorten. Alle overbodige onderdelen proberen te elimineren of te bekorten. Ik mocht te gast zijn bij LeanEnt een enthousiaste club die het ook ziet als een sport. Het was dan ook een erg leuke leerzame middag die ik iedereen van harte kan aanbevelen. Heb je het gevoel dat het eenvoudiger kan en sneller dan is Lean wat mij betreft een prima methode. De doorlooptijd kan vaak met factoren worden verkort.

Lean vertaald uit het engels is mager, karig, arm (van gering gehalte). Niet echt een "gezonde typering" Maar voor een sportman een marathonloper gaat het zeker wel op. Ook die trainen alle vet eraf.

Nu ben ik zelf geen op en top sportman, ik tennis en wandel. Tennis vind ik leuk als er een mooie slagenwisseling is. Met het competitieve heb ik niet zoveel. Ik baal stevig als ik weer sta te tennissen als een dweil, dat dan weer wel. Mijn hele leven heb ik me al verbaast dat sommige mensen zo gedreven kunnen worden door competitie. Een vriend van me, Gjalt had dat in het extreme. Toen we eens op ons 18e met een stel op fiets naar Harlingen gingen voor een vakantie op Terschelling, maakte hij van iedere bocht een sprint voor bonuspunten. Iedere brug of viaduct was een coll van de 1e categorie. Later ging Gjalt hardlopen, hij was een niet onverdienstelijk marathonloper. Steeds was hij bezig met het verleggen van grenzen. Hij liep mee in de top van Noord Nederland. Door de jaren en leeftijd moest hij een stapje terug doen maar altijd bezig met limieten.

Ruim 2 jaar geleden werd bij Gjalt kanker geconstateerd. Vrij snel bleek dat hij ongeneeslijk was. Hij liet zich er niet door uit het veld slaan. Ruim anderhalf jaar geleden ging ik met hem de eerste etappe van het Pieterpad lopen.Kenmerkend voor hem was dat hij bij de start in Pieterburen de tijd wilde opnemen.  Ter plekke bedacht hij dat hij het hele Pieterpad nog wilde gaan lopen. Hij kwam tot de 8e etappe. Dat is nu ruim een jaar geleden. De afstanden werden steeds kleiner, rusten kwam niet snel bij hem op en opgeven al helemaal niet.

Gjalt overleed afgelopen vrijdag. We verliezen in hem een plezierige vent die de wereld vol met uitdagingen zag. Gjalt rust zacht!

Donderdag een vergadering bij Groninger dorpen. Later op de dag een bijeenkomst over krimp. Daarna mocht ik zitting nemen in de raad van Commissarissen bij een management game op de Hanze Hogeschool. Ongeveer 80 studenten van Technische bedrijfskunde hebben de afgelopen maanden een game gespeeld in 2 werelden. De studenten strak in het pak aan de slag met het sluiten van leningen, het betreden van nieuwe markten, investeren in Marketing en nieuwe producten. Daarnaast waren ze elkaar voor de rechter aan het slepen bij vermeende wanprestaties en prijsafspraken. Kortom erg Angelsactisch. Het bedrijf waar ik commissaris van mocht zijn, stond al vanaf het begin voor en won de game. Ik mag in vredesnaam hopen dat alle studenten zich beseffen dat het maar een game is die mijlenver afstaat van de praktijk. Maar er is ze wel bijgebracht dat ze strak in het pak met miljoenen moeten goochelen. Er was een heuse juriste om al de claims te beoordelen. 80 studenten die met een compleet verkeerd beeld worden losgelaten in de maatschappij. Ik stelde de vraag of er ook ruimte is voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat wordt nu opgenomen bij de eerste jaars. Oftewel het duurt nog 4 jaar voor die lichting het bedrijfsleven ingaat. Ik mag hopen dat de Hanze Hogeschool jaren achter loopt want ik moet er niet aan denken dat nog jarenlang studenten van de hogescholen afkomen met dit soort waanbeelden.

Ter compensatie was er vrijdagmiddag een bijeenkomst van het Rijnlands denken. De bijeenkomst die me een paar maand geleden veel heeft opgebracht. Op de weg naar Oldehove waar de bijeenkomst was had ik weer een mooi voorbeeld van synchroniciteit een opmaat voor een leuke middag. Er was een verhaal van Martin Disberg die een verhaal had over Socratie. Het werd een mooi verhaal waar Marten zijn zoektocht naar het besturen van zijn bedrijf beschrijft. Aan het eind van zijn verhaal werd de zaal gepakt door de persoonlijke wending die het verhaal kreeg. Weer een prachtige bijeenkomst.

Leiderschap: er is veel over te vertellen en hoe meer er over wordt gesproken des te meer het een mythe wordt. Tijd om dat terug te brengen naar de menselijke maat. Leiderschap toon je als je een verschil maakt op het leven van iemand anders en dat kan in hele kleine dingen zitten. Ik zag een prachtige presentatie op TED. Mij uit het hart gegrepen.

Het is net als dat verhaal van de sneeuwvlok. Iedere stem telt en als we maar met voldoende mensen zijn kunnen we echt het verschil maken. De voorbeelden zijn dagelijks te zien in het nieuws.

Zondag was RTV Noord te gast bij mij thuis met het programma Noordmannen. Een 3 uur durend programma in het Gronings. 2 dorpsgenoten Jan Nieboer en Eeuwe Hut vertelden over het dorp en in het laatste uur kreeg ik de gelegenheid te praten over Rijnlands organiseren en Het DerdeWereldFonds.

Het werd een leuke morgen waarbij Okkie Smit en Alex Vissering wat mij betreft leuke vragen stellen waardoor ik uitgenodigd werd mijn verhaal te doen. Voor de vaste lezers van deze blog is er weinig nieuws verteld. Het was deze keer in het Zeuvmhuusters. De toal die ik thuis spreek. Het hele programma is nog na te beluisteren via www.rtvnoord.nl en dan gemist radio. De uitzending was op zondag van 8 tot 11.

Voor wie het leuk vindt, mijn fragmenten heb ik er even uitgeknipt en zijn hieronder nog te beluisteren. 

Inleiding

Rijnlands_organiseren

Meer_Rijnlands

Over_Amerika

Het_DerdeWereldFonds

Bij de verkiezing kon ik me verschuilen achter de verkiezing van het leukste dorp. Nu gaat het echt over mijn blik op de wereld. Jarenlang heb ik op deze blog mogen schrijven in alle rust. Soms heb ik een complete blog gewist omdat het in mijn ogen nergens op sloeg. In de ogen van anderen had ik misschien wel meer mogen wissen. Maar het zijn stukjes die ik altijd nog eens lees op inhoud (spelling en taal hebben wat minder mijn belangstelling). Soms pas ik nog even een zin aan die te kwetsend is. Morgen bij Noordmannen kan dat niet. Het wordt rechtstreeks de lucht ingeslingerd en later nog weer terug te beluisteren via gemist op intenet.

Morgenvroeg in Noordmannen dus. Ergens tussen 8 en 11. Tussen 8 en 10 zijn 2 dorpsgenoten te gast en na 10 uur wordt er met mij uitgebreid gekletst over van alles en nog wat.  De aanleiding om me te vragen was toen Okki Smit te gast op het dorp was voor van de onthuldiging van het bord van het leukste dorp. We raakten aan de praat en plotseling vorg hij me of ik wel de gast wilde zijn in de rugzag. Toen zei ik ja maar het kriebelt wel. Ik zal me er wel doorheenslaan, Vluchten kan niet meer.

Het viel mee de fragmenten zijn te hier te beluisteren

Inleiding

Rijnlands_organiseren

Meer_rijnlands

Over_Amerika

Het_DerdeWereldFonds

Ik zat in de zaal en hoewel ik het een erg leuk project vond had ik niet de neiging gelijk te helpen. En dat lag echt niet aan de presentatie of het plan. 

In mijn presentatie noem ik altijd het open delen van informatie. Dat dat een van successen was van de verkiezing van het leukste dorp. (Met behulp van Google Docs). Bij een aantal mensen in de zaal viel het kwartje. Maar dan is er nog wel een hobbel te nemen en dat is "het gewoon toepassen". Een van de simpelste tooltjes om er mee te beginnen is de toepassing www.afspreken.nl. Als je er ooit mee gewerkt hebt wil je nooit meer iets anders.Met een paar muisklikken regel je zo een afspraak met een grote groep mensen. Iedereen heeft gelijk inzicht in wanneer een ieder kan. En kan dus ook besluiten een andere afspraak er voor af te zeggen als hij of zij de enige is die niet kan.

Afspreken.nl is uitermate geschikt voor het maken van een afspraak op een dag of dagdeel. En natuurlijk werkt het pas echt  bij een iets grotere groep. Zeg meer dan 3 mensen. Omat je ook gelijk kan zien wie er nog moeten reageren kan dat ook een groepsgebeuren worden. Iedereen kan de voortgang volgen en dus ook mensen er op aanspreken het even in te vullen. Iedere organisatie kent mensen die zelden of nooit reageren. Maar dat is dan een zorg van de hele groep en niet alleen van de organisator van een bijeenkomst.

Daar zit wat mij betreft ook gelijk het grote verschil.  Je kunt het pas een groepsgebeuren maken als iedereen over de gelijke informatie kan beschikken. Dat zijn we niet gewoon want er is altijd wel een commissie, dagelijks bestuur, werkgroepje dat dingen regelt en organiseert waarbij later anderen moeten helpen. Vaak een beetje met het idee als iedereen zich er mee bemoeit wordt het nooit wat. En daar zit nou net de kneep. Want vaak hebben we maar een erg beperkt beeld van iemand zijn kennis of netwerk. Werkzaamheden waar sommige mensen een dag mee bezig zijn is voor anderen 10 minuten werk met het juiste gereedschap. En wie wil er niet gevraagd worden naar zijn of haar kennis en kunde. Sterker nog die wordt vaak spontaan aangeboden. 

Toch blijven we worstelen met het idee dat mijn aanpak het beste is. (ik zelf dus ook Terwijl er zoveel wegen naar Rome leiden. Des te meer mensen het gevoel heeft dat hun inbreng er toe doet des te groter de bereidheid zich in te zetten. Zo snel mogelijk zorgen dat het plan "ons plan wordt". 

Is het werken met werkgroepen en commissies dan verkeerd? Nee het is gewoon anders. Bij een "gestructureerde aanpak" worden vaak bergen werk verzet door een kleine groep. Maar als het doel is om een vereniging, club, buurt of dorp hechter te maken dan is die aanpak niet het effectiefst. Een aanpak waarbij iedereen kan participeren zorgt ook gelijk voor een stukje onderlinge binding. 

"The Wisdom of the Crowds" is een begrip dat hier erg aan verwant is. Zo is er het voorbeeld van een prijsvraag waarbij een hele grote groep moet schatten wat het geslacht gewicht is van een koe. (of vergelijkbaar het schatten van het aantal knikkers in een pot). Het gemiddelde ligt heel erg dicht bij het te raden getal. In ieder geval beter dan het overgrote deel van de deelnemers. Zelfs vaker nog dat de vaklieden die het als beroep hebben.

Het is nog een lange weg te gaan want de maatschappij is nu eenmaal ingericht op basis van principes: "Die betaald, bepaald", Het management heeft het overzicht en zal het wel weten etc. Gelukkig zijn er tekenen van een verandering.

Nog een kleine toevoeging: bij het zoeken van een plaatje bij deze blog stuitte ik op een erg leuk verhaal over knikkers in een pot. Met dank aan Angelique van den Donk

Zo stuitte ik de afgelopen tijd ook op de kreet "Het lege midden" Ik kwam het tegen in een boek toen ik me aan het verdiepen was in het Rijnlands denken. Ik vond het een prachtige uitdrukking. Het symboliseert voor mij dat je open naar de wereld kijkt en niet gelijk een mening over van alles en nog wat hebt. In principe is alles goed en je gaat daar naartoe waar de meeste positieve energie is. Je neemt er ook gemakkelijk weer afscheid van als de positieve energie ergens anders ontstaat. OK het klinkt allemaal een beetje vaag. Toen ben ik maar eens op zoek gegaan  naar "Het Lege Midden" Er bleek dat er veel te doen is over dat begrip. Zoveel dat ik er bijna niet meer over durf te schrijven. Nou ja er is een streek in Friesland die ook zo heet. Dat begrijp ik dan weer wel.

Het lege midden…. vaag dus.Nu komt het CDA ook met de kreet Het radicale midden. Ik denk te begrijpen wat ze er mee bedoelen. Ze kiezen bewust voor het midden. Niet omdat ze niet kunnen kiezen maar omdat vanuit dat midden eenvoudiger verbindingen gemaakt kunnen worden. Aart Jan de Geus heeft het zelfs over het Rijnlands model. Prompt kreeg ik een mailtje van iemand die gelijk de conclusie trok dat het Rijnlands dus erg CDA is. Die conclusie gaat me wat ver want dan zou Rijnlands iets met politiek te maken hebben. En dat is het laatste dat ik hoop want de politiek en de overheid maken meer kapot dan je lief is las ik ergens en daar kan ik me soms wel in vinden.

Zoekend naar wat meer informatie over het lege midden vond ik de documentaire Zeitgeist Moving Forward. Je moet er wel even voor gaan zitten want het duurt ruim 2½ uur. En gelijk had ik het gevoel: wat weet ik maar weinig van dit soort dingen. Het begin over het Monopoliespel was wel pakkend. Misschien is dat wel de oplossing in de wereld. Het spel is gespeeld we pakken het in de doos en gaan met elkaar gewoon verder door. Geen geld meer gebruiken maar andere natuurlijke bronnen. Ik kwam de afkorting RBE (Resource Based Economie) tegen. Klinkt interessant  maar wat weet ik eigenlijk weinig van dit soort dingen.

Dan zoek je nog verder en dan blijkt dat er ook een leuk nederlandse site is over slimme financieringhttp://www.slimmefinanciering.nl/ Daar wordt het boek besproken: " The end of money and the future of civilization", geschreven door Thomas H Greco. Ook staan er voorbeelden iover hoe de maatschappij anders ingericht zou kunnen worden door allerlei slimmigheden op lokaal niveau Kijk nu ben ik weer op vertrouwd terrein.

Maar het verwijt is ook wel eens dat ik "te bescheiden" ben (nog gekker dus). De vraag is: kan je te bescheiden zijn? En is dat dan goed want alles waar "te" voor staat is niet goed heb ik ooit geleerd. Als het niet goed is, zou ik er dus iets onbescheidener moeten zijn…. Dat lijkt me wel een gruwel. Hoe en wat zou ik dan moeten doen? Lijkt me wel heel erg lastig.

Conclusie van deze overdenking. Laat me maar gewoon die dingen doen die ik doe. Mocht ik naast mijn schoenen gaan lopen dan is Aukje de eerste die me weer op de grond trekt. De komende tijd mag ik het verhaal over "het leukste dorp" nog 6 keer vertellen. Bij bedrijven, organisaties en in een ander dorp. Hoe we als dorp het hebben ervaren.  Dat verhaal vertel ik graag en tot mijn verbazing raakt het mensen. Sommigen krijgen er kippenvel van zeggen ze.  Die complimenten geef ik hierbij graag door naar ons dorp.

Dit heeft wel tot gevolg dat er een grote afstand is tussen centrale sturing en werkvloer. Terwijl juist op de werkvloer het eerst wordt onderkend als er iets mis gaat. Gaat het goed dan is het super efficient. Maar als er iets mis gaat is het leed vaak niet te overzien.

In maart 2008 hadden de spoorwegen te kampen met grote vertragingen terwijl ze juist hadden aangekondigd dat dat nooit weer zou gebeuren. Toen gevraagd werd naar de oorzaak was de reactie: er was de verkeerde sneeuw gevallen. Zo'n opmerking zou jaren ervoor waarschijnlijk niet gemaakt zijn. Toen waren er nog stationschefs en die wisten hoe te handelen bij sneeuwval. (welke sneeuw er ook viel)*

Iets dergelijks was er volgens mij afgelopen week aan de hand. Groningen had watersnood en met name de overlast in Tolberter Petten verbaasde me. Want hoger op (bij ons in Zevenhuizen) stond het water laag (misschien zelfs wel  lager dan normaal). Het had minstens nog 50 centimeter kunnen stijgen. Jaren geleden hadden we op sommige plaatsen duikers waar balkjes voorgezet konden worden om zo water te keren. Echter die duikers zijn vervangen, waterwegen zijn aangepast en sommige dukers zijn verkleind om zo doorstroming te vertragen. Er zijn met heel erg veel geld waterbergingen gemaakt rond het Leekstermeer. Er is heel erg  veel geinvesteerd in de Onlanden bij Peize. Ergens las ik dat het niet bracht wat men hoopte. Vroeger werd het water geregeld met lokaal bekende mensen. Nu werden kantoormensen ingezet. Natuurlijk erg betrokken en nobel. Toch kreeg ik een beetje het gevoel dat het ook een PR gehalte had. Mooi was het dat inwoners van Winschoten zelf constateerden dat een dijk zwak was.

In de gezondheidszorg liggen de huisartsen een beetje onder vuur. Terwijl die net als de perronchefs het best weten wat de lokale situatie is. Die kunnen het best inschatten wat de effecten zijn. Alle huisartsen kunnen grote aantallen mensen aan. Je moet er niet aan denken dat die mensen zich melden bij ziekenhuizen. Dat geeft een overstroming van patienten. 

Eigenlijk is het zo simpel terug naar gezond verstand. Ik heb tientallen dikke rapporten gevonden over waterhuishouding.Sommige erg uitgebreid met gevolgen voor waterkwaliteit, flora en fauna. Maar als het dan mis gaat blijven er vragen over. Want wie zegt me niet dat er dingen over het hoofd zijn gezien. De reacties van de bewoners uit de Tolberter Petten waren erg nuchter en in groot contrast met de aanpak.  Natuurlijk moeten de maatregelen genomen worden die genomen zijn. Daar kan je niet mee gokken. Maar misschien lagen de oorzaken wel ergens anders, bij het ontwerp. Want er is wel heel veel op de schop geweest de laatste jaren. De vraag is of het niet te veel vanuit een "centrale organisatie" is aangestuurd. Waren er wel stationschefs bij betrokken?

* Met dank aan Jaap Peters die kwam met de hulde aan de stationschefs.

Het verhaal spreekt me erg aan want Eric heeft het over de boel omdraaien. In zijn ogen heeft Europa erg sterke kaarten in handen maar dan moet er wel echt iets veranderen. Mooi is zijn antwoord op de vraag van de commissaris Innovatie: Máire Geoghegan-Quinn hoe kan je de publieke sector innoveren? Eric pareert dat de publieke sector moeilijk te innoveren is. Ze moeten luisteren naar de burgers. Door middel van Cloud computing de burgers vragen en daar hun handelen door te laten beinvloeden. De boel omdraaien (niet denken voor burgers), Dat alleen al veroorzaakt innovatie. Het is dus niet te doen door de publieke sector zelf. (in de video na 32 minuten)

Dat komt me bekend voor. Laat het de mensen zelf doen  Ik bevind me dus in goed gezelschap.

Nu heb ik net een redelijk vervelende ervaring achter de rug doordat er bij ons in de gemeente een Ondernemersfonds is opgericht. Een stichting heeft dat handig door de politieke molen geloodst. Mijn inschatting is dat 75% van de ondernemers tegen is. Hoe kon het toch gebeuren? Omdat gemeente en politiek dachten dat het goed was voor de ondernemers. De meeste ondernemers denken daar anders over. Het heeft mijn vertrouwen in de politiek tot 0 doen naderen. 

Is er dan geen tegenbeweging in de gemeente? Nee eigenlijk niet. CDA, PvdA en VVD zitten al jaren op het pluche en de Wethouders eisen min of meer van raadsleden de voorstellen te volgen. Daarnaast heeft de gemeente Leek geen lokale partij. Op zich vreemd want landelijk stemmen 23% van de kiezers op een lokale politieke partij. (gemeente belangen, Gezond verstand, algemeent belang etc.). 

Hoog tijd dus voor gezond verstand Westerkwartier. (of een ander naam). Ben je het daar mee eens vul dan je naam in op onderstaand formulie en wie weet ontstaat er iets.

Hieronder is er de mogelijkheid je mening te geven voor een neiuwe politieke partij in het Westerkwartier.

Ja wat is er te verwachten van 2012? Allemaal een tandje terug, iets meer voor ons zelf zorgen en afbraak van centrale voorzieningen. Een nog transparantere wereld. Een wereld waar gezag een groter aanzien krijgt dan macht. Met als gevolg dat dictateuren het moeilijk krijgen en grote bedrijven ook beter moeten aangeven waarom ze zoveel geld uit de maatschappij mogen halen. (The licence to operate). Verder afbrokkelen van de invloed van de babyboom generatie. Met pensioen gaan op je 58e? Is bijna niet meer uit te leggen aan de jonge generaties die torenhoge schulden voor zich zien ontstaan.

Inmiddels heb ik meerdere collega's ergens zien werken die al met pensioen waren. Bij een bezinepomp of in een restaurant in de bediening, gewoon omdat ze zich nuttig willen maken. En ik ken voorbeelden van mensen die als vrachtauto chauffeur aan de slag zijn gegaan. Wat een enthousiasme en energie straalt daarvan af. In schril contrast daarmee stond een artikel dat ik las van iemand die met een luxe catamaran door de Middelandse zee aan het varen was. Hij was nog geen 60, met pensioen en erg aan het mopperen op al die zuideuropeanen die zo geprofiteerd hebben.   

Ergens zegt me dat 2012 dat verschil nog duidelijker maakt. Wat geeft iemand het recht om een heel groot stuk van de taart te nemen en er niets voor terug te doen? 

Ik verwacht dat 2012 het jaar wordt van nog meer transparantie.

Gelukkig 2012