Maand: juli 2012

Op je weg door het  leven kom je soms voor keuzes te staan waar je soms behoorlijk goed over na moet denken. Partner keuze, de aanschaf van een huis, studie keuze, het wel of niet solliciteren op een functie. Allemaal keuzes die je toekomst behoorlijk kunnen bepalen. Maar het komt misschien nog wel veel vaker voor dat we zonder het te weten keuzes maken die  grote impact hebben. Je besluit niet naar een bijeenkomst te gaan. Op die bijeenkomst had je iemand kunnen ontmoeten die veel voor je had kunnen betekenen: een nieuwe baan of bijzondere opdracht. Je zult het nooit weten want je bent niet gegaan.

Misschien maak je wel heel vaak een keuze zonder dat je het door hebt. Je leeft als het ware op de automatische piloot. Alles lijkt gewoon z'n gangetje te gaan maar plotseling merk je dat de wereld om je heen is veranderd. Als je dan terugdenkt blijkt dat je het al langer had kunnen weten.

Ik moest er aan denken toen ik afgelopen weekend tijdens een etappe van het Pieterpad weer verkeerd was gelopen. Het is me al een paar keer eerder overkomen. Het moment dat het me overkomt blijft grappig, het duurt vaak een poosje voordat ik de fout ontdek. Het is een soort ontwaken na een poos op de automatische piloot te hebben gelopen.

Ik ben het Pieterpad aan het wandelen en steeds iedere etappen met iemand anders. Het zijn erg leuke dagen. Iedere etappe is anders en er ontstaan bijzondere dingen. Soms voorvallen van Synchroniciteit en soms een stukje verdwalen. Dat verdwalen heeft vaak wel een oorzaak want op sommige plaatsen kruizen andere wandelroutes het Pieterpad. Het Pieterpad is gemarkeerd met rood witte stickers (of rood witte verfstrepen) en in een aantal gevallen zijn die andere tochten ook een rood witte markering. Op de plaats waar de routes elkaar kruizen is het dus opletten.

Omdat mijn etappes vaak erg leuke gesprekken opleveren is de aandacht niet altijd bij de route en is dus een fout snel gemaakt.  Vervelend maar aan de andere kant maakt dat het ook wel weer leuk want niets is zo leuk als onverwachte zaken. Wat dat betreft net het echte leven Zo nu en dan leven in een vast patroon maar het wordt pas echt "leven" als er onverwachte zaken zich aandienen.

Mijn blog lijkt wel een samenraapsel van allerlei verhalen. Over dorpen, klantbeleving, synchroniciteit, toevalligheden, wandelervaringen, breedband, procesregie  en  TED. Er lijkt geen verband in te zitten. En toch is dat (voor mij) wel zo.

Het gaat over wat er aan de hand is in de wereld in ons land, onze provincie en nog dichter bij huis. Iedereen met een beetje blik op de wereld weet dat er iets aan het veranderen is. Wereldwijd komt er een andere verdeling van de welvaart. Andere landen krijgen het beter, wij zullen een stapje terug moeten doen. Iets langer moeten werken. Dat alleen is al complex genoeg. Want er trekt nu nog een grote groep mensen rond op elektrische fietsen en in campers. Genietend van het Zwitserleven gevoel waarbij de rekening bij toekomstige generaties ligt.

Onze overheid houdt nog heilige huisjes overeind Soms hoor je dat “als het weer aantrekt dan….” Maar de grootste meerderheid van de bevolking weet dat het niet weer aantrekt. De gevolgen van ontgroening en vergrijzing zijn overal te zien. Dagelijks berichten over scholen die sluiten. En dat is niet alleen in het gebied dat te boek staat als krimpgebied. Dat speelt in alle dorpen.
Iedereen weet dat als je schulden hebt dat je dan niet moet aflossen door nieuwe schulden te maken. Toch krijgen landen die zwaar in de problemen zitten nieuwe leningen. Het lijkt ver van ons bed en toch raakt het ook ons. Want ook wij zijn in dezelfde fuik gelopen van oneindige groei. Je zou er bijna depri van worden. En als er zoveel schulden zijn wie is dan de schuldeiser? Het lijkt wel op een eindfase van het monopolie spel. Een paar spelers hebben alles en dat groeit alleen maar.  Anderen staan machteloos. Na het monopoliespel gaat alles weer in de doos, het spel is over. Misschien krijgen we dat wereldwijd ook wel.

Want er is een hoopvol proces op gang gekomen. Daar wordt leiding aan gegeven zonder echte leiders. Er zijn bewegingen die vaak wel een aanleiding hebben maar dan vaak als vanzelf dingen in beweging zette. De Arabische lente laat zien dat mensen het niet langer lijdzaam toekijken maar met gevaar voor eigen leven in actie komen. We zijn als mensen dan wel intelligente wezens maar als we naar de natuur kijken  hoe scholen vissen omgaan met haaien en zwermen vogels met roofvogels dan herken je bijna wat er in de wereld aan de hand is.

Is dit nieuw? Nou nee want toen ik op zoek was naar een filmpje over zwermintelligentie stuitte ik op een engelstalig video waar gesproken werd over the “murmuration of starlings”. Dat een starling een spreeuw was wist ik maar murmuration wist ik zo niet. Dat dus even opgezocht: Mompelen, prevelen, mopperen over. Als je wel eens zo’n zwerm spreeuwen hebt gezien tegen zonsondergang weet je dat het een indrukwekkend schouwspel is waarbij het lijkt of ze inderdaad allemaal tegen elkaar aan het mopperen of praten zijn, elkaar aan het vertellen hoe de dag was en wat morgen te doen en waar er meer voedsel is. Misschien elkaar bekritiseren of complimenteren.

Zou dat ook een nederlands woord zijn: murmuratie? Even opzoeken en ja hoor in het oude nederlands werd het gebruikt als er een mumuratie was tegen een kasteelheer of tegen de koning. Murmureren! Misschien is het een idee om dat woord in ere te hertellen want eigenlijk is er in ons land ook een beetje een murmuratie. Iedereen heeft het er wel een beetje over en de huidige kasteelheren weten ook niet hoe het moet. Ze nemen maatregelen waarvan het volk weet dat het niet goed is maar ze staan machteloos. Op 12 september zijn er weer verkiezingen en het is nu al duidelijk. Het wordt nog meer versnippert. Natuurlijk zijn er partijen die een betere maatschappij beloven, rechtvaardiger. Er zijn nog meer mensen die goed kunnen vertellen dat iets niet klopt maar een oplossing is er niet. Het is tijd dat er een mumuratie komt. Massaal optrekken. Niet met grote geluid installaties de boel overschreeuwen.   Maar met elkaar praten over wat er loos is, stevig met elkaar in discussie. Niet door één iemand verwoord maar door allen. Leiding geven zonder leiders. Proces regie in actie (zie mijn vorige blog) Als spreeuwen al indrukwekkend kunnen zijn met mompelen hoe zal een mumurerende menigte dan klinken?

Eigenlijk is het allemaal zo simpel. Als je mensen iets opdraagt om te doen heb je een grote kans dat ze het niet doen of dat ze minstens de vraag stellen waarom ze het moeten doen. Als ze het waarom weten kan het nog zijn dat ze het niet doen omdat ze het er niet mee eens zijn.  Kinderen verplichten om huiswerk te maken werkt vaak niet. Ouders krijgen vaak de vraag: "waarom moet ik dat stomme wiskunde leren?" Maar als kinderen zelf een vak leuk vinden gaat het leren bijna vanzelf. Kinderen met gevoel voor wiskunde hebben er geen moeite mee. Bij volwassenen werkt dat eigenlijk op dezelfde manier. Als mensen iets leuk vinden gaat het bijna vanzelf. 

In mijn vorige blog had ik het over draagvlak en dat draagvlak creëren eigenlijk een foute uitdrukking is. Je probeert aan te sluiten bij iemand zijn of haar motivatie. Daar ben ik nog een poosje mee aan het zoeken gegaan en vraag niet hoe ik er kwam, maar ik stuitte op een pagina waar procesregie werd uitgelegd. Het was op de site van Ouke Pijl, een oud Groninger die nu in Arnhem woont maar nog steeds belangstelling heeft voor de Groninger cultuur en geschiedenis. Ouke heeft een pagina gemaakt waarin hij een overzicht geeft op het gebied van management, organisatie, persoonlijke effectiviteit en vaardigheden.  Waaronder een beschrijving van Procesregie. 

Daarin wordt mooi beschreven dat er een groot verschil is tussen een project dat of het realiseren van iets door middel van een proces aanpak. Het is wat lastig om te omschrijven maar het laat zich het best verduidelijken door de verschillen op te sommen:

Er staat een uitgebreidere omschrijving op de site van Ouke. En voor de echt belangstellenden er is ook een boek over geschreven door Dees van Oosterhout: Procesregie, Creatief sturen op gedragen besluitvorming. Persoonlijk vind ik het boek wat abstract en instrumenteel. Het bevat wel een aantal mooie voorbeelden die duidelijk maken wat de kracht is. Het zijn wel voorbeelden van grote projecten. Toch lijkt het me wenselijk om het nog een stap verder te concretiseren naar het begeleiden of faciliteren van processen in het alledaagse leven.  

En dan is de naam "procesregie" misschien niet zo handig. Want het werken met processen heeft mij altijd wat abstract geklonken. Eigenlijk gaat het over helpen bij het maken van een volgende stap. 

Eigenlijk is het simpel. Laat het maar gebeuren, er zijn meerdere wegen naar Rome. 

Deze blog is ook besproken op de de omroep Zuidplas in Zuidholland het is nog te beluisteren via