Blog van Jan Hut

Soms is het om moedeloos van te worden. Mensen en bedrijven die een groter portie willen krijgen dan hun eigenlijk toekomt. Dat alles komt voor zover ik het kan nagaan door het denken volgens marketing principes. Het woord marketing zegt het al, marke(t get)ting. Het veroveren van de markt.

Eigenlijk wel vreemd want in het verleden werd er nooit zo over gedacht. Toen stond centraal -: kan ik iets leveren waar iemand anders behoefte aan heeft. Natuurlijk waren er toen ook mensen die probeerden veel geld te verdienen dat gebeurde toen door middel van Handel. De afgelopen week hoorde ik het verhaal van Kröller Müller. die tijdens de eerste wereldoorlog gigantisch rijk werden door de handel in grondstoffen.

Dat is nu verworden tot het veroveren van markten. Niet meer het bedienen van een enkelvoudige klant. Door de loop van de jaren zijn mooie uitdrukkingen toegevoegd aan onze taal zoals –  What's in it for me – het veroveren van de business en  – een klant scoren. Daarin zit al opgesloten dat het gaat over competitie

Hoe is dat vroeger eigenlijk geweest? Als ik terug in de tijd kan ik me herinneren dat er op ons dorp kleine winkeltjes waren die samen zorgden voor de voeding en het leveren van spullen aan de inwoners van ons dorp. Zo nu en dan gingen we naar een groot dorp of de stad Groningen voor inkopen. Dat ging dan vaak over speciale dingen zoals het kopen van een  pak voor mijn vader of met de familie op foto. Als je op de achterkant van oude familiefoto's kijk zie je daar de stempel van een fotograaf staan. Dat is allemaal verleden tijd. Ergens heeft dat plaats gemaakt voor het veroveren van markten. Op school wordt daar les in gegeven. Daardoor ook het uit de markt drukken van concurrenten / kleine spelers. De afgelopen weken zijn er voldoende voorbeelden langs gekomen waarbij oude vertrouwde winkels uit het straatbeeld verdwijnen en plaats maken voor internationale spelers. Die  producten en diensten leveren die over de hele wereld hetzelfde zijn.

Het hangt ook samen met de trek naar de stad – de verstedelijking. In veel dorpen is er geen schroefje meer te krijgen daarvoor moet je dan grotere plaatsen rijden waar een Gamma, Praxis of Karwei te vinden is. Die het op hun beurt weer moeilijk hebben tegen het geweld van Hornbach en Bauhaus. Hetzelfde geldt voor levensmiddelen, kleding, schoeisel, auto's, brood  en andere dagelijkse benodigdheden.

Aan de andere kant zijn er ook regio’s die strijden om bezoekers, toeristen en bedrijven. Dat neemt soms absurde vormen aan. Is een regio te vergelijken met een bedrijf die de competitie aan moet gaan???

Ik mocht deelnemen aan de stertochten de estafetteloop naar Nijmegen in het kader van de 100e Nijmeegse 4daagse vanuit iedere provinciehoofdstad.  De aftrap was door de nieuwe Commissaris van de koning op het Martinikerkhof tegenover het provinciehuis.We kregen een grote plastic zak met een handjevol prullaria met een oranje G er op van de Provincie. Een oranje pen, een stressbal, een soort lintje met een haaje en een of ander raar zwart zakje ook met een oranje G er op. De vraag is alleen wat we er mee moeten? De 4 daagse probeert zoveel mogelijk duurzaam te zijn. De provincie Groningen gooit er een stapel plastic zakken tegenaan met erin een handjevol voorwerpen met een oranje G. Inmiddels is het in  winkels verboden plastic zakken weg te geven. Dat geldt blijkbaar niet voor overheden. Gelukkig nam niemand de plastic zakken mee. Wel de stressbal, balpen, het lindje en het rare zakje waarvan niemand echt wist wat het was.

Laat de bedrijven en toeristen maar komen, met deze “merchandise”gaat dat vast lukken!. Er gaat niets boven Groningen!!

Glasvezel in het buitengebied houdt me aardig van de straat. Met name in Groningen en Drenthe (hoewel ik ook wel eens over de grens stap naar Friesland). Geweldig mooi om te zien hoe bewoners zelf aan de slag gaan (uit de nood geboren) om zelf een netwerk aan te leggen en te bezitten. Het is een lange weg vol hobbels en valkuilen. Maar het gaat zeker lukken in mijn ogen.

Nu is het zo dat er bij de provincie Groningen geen geloof is in de kracht van eigen inwoners. “Jan, dat gaat niet lukken” hoor ik dan. Bewoners zijn daar niet toe in staat om het voor iedereen te regelen. We willen het in één keer regelen voor de hele provincie. Waarbij het bevingsgebied voorrang heeft daar is geld voor beschikbaar.  

Nu hoorde ik gisteren een mooie uitdrukking, er is geld beschikbaar “À Fonds Perdu”. Dat is een mooie uitdrukking voor het geld weggeven met de wetenschap dat het nooit meer terug komt. Met dat geld wil de provincie marktpartijen overhalen diensten te leveren in het onrendabele gebied.  Hoezo onrendabel??? Want met een coöperatieve aanpak kan het wel en dan is het blijkbaar wel rendabel. Er worden alleen geen grote winsten behaald. Natuurlijk moeten die bedrijven zelf ook geld meebrengen. Alleen zullen de aandeelhouders van de bedrijven vragen : "Hoe snel is dat terugverdiend?"

In de gesprekken die ik gevoerd heb met de provincie (dat gesprek is opeens gestopt toen men begreep wat mijn drijfveer is) hoorde ik vaak over de onrendabele top. Dat is dus een uitdrukking van de markt. Het geloof dat de markt de oplossing biedt, is erg groot. Ergens begint het bij mij dan te jeuken. Want geld weggeven aan de markt,- pardon beschikbaar stellen À Fonds Perdu, om vervolgens tot in de eeuwigheid commerciële diensten te moeten afnemen,  voelt niet goed. Waarom niet lenen aan een coöperatie? Dan blijft het geld in de regio. Ergens hoorde ik het argument het geld wordt niet weggegeven maar geïnvesteerd in de regio. Wat een kortzichtigheid. Ook bij een coöperatieve aanpak wordt het geld geïnvesteerd in de regio. En waarschijnlijk ook nog effectiever want bewoners kunnen allerlei slimmigheden inbrengen die een marktpartij niet kan. Bijvoorbeeld leggen over privé terrein. waarom zou ik dat voor een commerciële partij doen. Dat ligt anders als het is voor mijn eigen coöperatie.

Wat te denken aan de lokale bedrijvigheid. Lokale partijen worden betrokken bij de coöperatieve aanpak. Ik herinner me nog goed dat een paar jaar geleden Hongaren en Roemenen het netwerk in Leek en Marum hebben aangelegd. Terwijl Nederlandse kabelleggers thuis zaten toe te kijken. Allemaal in opdracht van Reggefiber / KPN. De partij die nu regelmatig met de provincie om tafel zit om aanspraak te maken op dat Fonds Perdu.

Het wordt nog gekker als je nagaat dat het Economic board Groningen geld ter beschikking stelt en dus indirect ook mee werkt aan dat “À Fonds Perdu”. Een deel van het geld wat bedoelt is om het bevingsgebied te ontwikkelen is foetsie. Weggegeven aan een marktpartij zodat die de businesscase rendabel kan maken, oftewel kan verdienen aan de inwoners van het bevingsgebied. Ben ik nou gek of hoe zit dit eigenlijk. Waarom dat geld niet ter beschikking stellen aan een bewonersinitiatief. Laat meer bewoners een rol spelen in de digitale ontwikkeling. En daar hoort de volgende boodschap bij: beste bewoners we wonen in een geweldig gebied.  Ver voor de jaartelling vochten we tegen de zee. Woonden we op Wierden. Het heeft ons onverzettelijk gemaakt. Bulten zand in het landschap maken of er een kabeltje in graven, wat is het verschil. Natuurlijk kunnen we die uitdaging aan. Niet voor niet is het derde couplet van ons volkslied:

Doar woont de dege degelkhaaid,
de wille, vast as stoal,
Doar vuilt t haart, wat tonge sprekt,
in richt- en slichte toal.
 

We laten ons toch niet leiden door “turfsmurfen, spreadsheetspecialisten, vinkvee” die wel weten hoe de economische markt werkt, maar geen flauw idee hebben hoe een cooperatieve aanpak werkt en wat Groningers wel en niet kunnen? Kom op nou.

Tegenwoordig gaat er geen dag voorbij of ik ben bezig met Bottom up. De beweging van onderop. Geef mensen de ruimte om dat te doen wat ze zelf willen. Dat is geen gemakkelijke aanpak want zoveel mensen zoveel meningen. Toch kan ik er volop van genieten als mensen met elkaar zich sterk maken voor een gemeenschappelijk belang. In mijn geval is het vaak glasvezel in het buitengebied maar het is op veel meer plaatsen te zien.

Het gaat vaak als een reactie op een doorgeschoten top down benadering daar waar een kleine groep aan de top bepaalt wat goed is voor mensen. Soms is top-down goed maar in andere gevallen ook niet. Soms is het zo erg dat er in het bedrijfsleven psychopaten in de top van een bedrijf zitten. Zaterdag stond er een stuk in het Dagblad van het Noorden over gesjoemel, zelfverrijking en mismanagement onder de titel “Wolven op de werkvloer”. Het riep bij mij de vraag op is dit alleen in het bedrijfsleven? En de overheid of gezondsheid zorg dan? Juist in de politiek zie ik soms mannetjes die een mening hebben die niet een afspiegeling is van wat er in de maatschappij leeft. Ik las ooit eens: de kwaliteiten die een politicus moet hebben om aan de top te komen is maakt hem/haar ongeschikt om een politieke functie te bekleden. Het vraagt knokken en uitgesproken standpunten  om aan de top te komen. Daar eenmaal aangekomen vraagt het een luisterend oor en een bindend vermogen.

Dan is het bij een commercieel bedrijf gemakkelijker daar gaat het om competitie. In de markt gaat het om marktaandeel en als iemand je marktaandeel afneemt kan je met een goede marketing het weer terug pakken. Niet voor niets heet het Marke(t get)ting. dat is waar ik me dagelijks mee bezig hou hoe kunnen bewoners initiatieven rond breedband zich zo organiseren dat een eigen glasvezelnetwerk gerealiseerd wordt. Niet ten behoeve van vermogende aandeelhouders, maar als vehikel voor regioontwikkeling. Want met een eigen netwerk blijft het geld in de regio en gaat het niet over de grote plas naar de aandeelhouders van Ziggo of KPN. Al snel een paar tientjes per aansluiting per maand. Dan pas komen die bedrijven in actie om de rendementen uit hun netwerk te behouden in plaats van energie te stoppen in het upgraden van hun netwerk. In dezelfde krant van zaterdag stond er een mooie collumn van Kool & Veenstra. Ze wonen blijkbaar in de Wolden waar een glasvezelinitiatief bezig is. Daar is Ziggo begonnen het initiatief te frusteren.
 

Ik las: Geen wonder dat hij (Jan Veenstra) pissig was toen we onlangs zagen hoe in het centrum van Zuidwolde een busje aantrekkelijk ogende studenten en scholieren werd opengetrokken. Een acquisitieteam van jongelui in Ziggoshirts verspreidde zich als een zwerm muggen. Pronte kontjes, hupse borstjes. En ongetwijfeld rappe bekkies met een goed ingestudeerd verkoop praatje. Zijn de bazen van Ziggo opgeschrikt?  Worden in dichter bevolkte gebieden van Drenthe nu klanten geworven met tijdelijke aanbiedingen, zodat het glasvezel initiatief mislukt en het buitengebied nog steeds zonder goede internetverbinding zit? Het begint dus al op te vallen wat er aan de hand is. en sommige mensen storen zich aan het gedrag van dominante marktpartijen.

Blijkbaar hebben ze bij Ziggo en KPN niet in de gaten dat deze aanpak wel een heel erg tegen ze kan gaan werken. Allereerst zijn klanten niet achterlijk en tegelijkertijd voedt het de motivatie van de initiatiefnemers nog meer om het toch voor elkaar te krijgen en juist nu ook met de Ziggo klanten. Ook Tegenlicht gooide zondag olie op het vuur. Internet is het medium waar mensen door beïnvloed worden. Juist grote beursgenoteerde bedrijven proberen iedereen te verbindenen. Griezelig om te zien hoe machtig die beweging is. Des te belangrijker is het om bewust te kiezen voor een eigen netwerk. Natuurlijk kan dat netwerk ook gebruikt worden voor beïnvloeden van grote groepen mensen. Het verschil is dat het eigen netwerk ook gelijk symbool kan staan voor een zelfbewuste regio die het anders wil. 

Wil je het ook nog eens op 4 andere manieren horen wat er overal speelt??? Neem dan even een kwartiertje de tijd en kijk naar onderstaande 4 fragmenten.

“Ik ben een plattelandsmens”.

Niet dat ik een hekel heb aan een stad, integendeel ik kom er graag. Maar om te wonen en leven kies ik toch voor een dorp. Nu blijkt dat ik daarmee afwijk van het merendeel van de wereldbevolking. Uit een onderzoek in 2008 is gebleken dat er meer mensen in steden leven dan op het platteland. Daarvoor was het omgekeerd.

Die beweging wordt Urbanization genoemd. Overal ter wereld wordt deze verandering waar genomen. Veel mensen kiezen voor deze leefomgeving omdat gezegd wordt dat het beter zou zijn om in een stad te leven. Voordelen van het leven in een stad zijn o.a. betere kansen voor onderwijs, meer kans op werk, het hebben van voorzieningen in de buurt en er is een groter aanbod en verscheidenheid van goederen en diensten. Er kleven ook wel nadelen aan: vervreemding, stress, duurder qua levensonderhoud, hogere luchtvervuiling, hogere criminaliteitscijfers en negatieve sociale aspecten. Deze negatieve punten zorgen ervoor dat veel mensen kiezen om in buitenwijken van een stad te gaan wonen.

Er is ook wel een andere beweging te bespeuren, de trek naar het landelijk gebied door:

• een betere kwaliteit van leven
• de overtuiging dat het een veiliger en plezieriger omgeving is voor kinderen om op te groeien.
• mindervervuiling en meer open ruimte;
• goedkopere grond om te kopen en lagere huizenprijzen.
• bedrijventerreinen op mooie locaties en ruimte om uit te breiden.

Toch lijkt de trek naar de stad nog steeds door te gaan.

Er is ook anders te kijken naar deze problematiek.In een stad wordt er een soort filter toegepast: rijk bij rijk, arm bij arm, arbeiders buurten, allochtone wijken en buurten voor de beter gesitueerden. Binnen zo’n wijk is er een soort monocultuur. Daar weet men amper wat er buiten de eigen buurt of stad speelt. Het duidelijkste bekende voorbeeld is de Amsterdamse grachtengordel.  

In dorpen heb je dat soort scheidingen niet echt. We wonen sinds een paar maanden in Visvliet. Een dorp op de grens van Friesland en Groningen, waar nog geen 400 mensen wonen. Of je wilt of niet je komt daar van alles tegen en je moet het als dorp met elkaar rooien. Voor mijn glasvezel activiteiten was ik de afgelopen week ook bij een vergadering van dorpsbelangen in een ander dorp en daar zag ik hetzelfde. De agrariër, ICT manager, kapper en heftruk chauffeur allemaal bezig met de woonomgeving. Dat maakt voor mij een dorp juist zo leuk. De boerenslimheid gecombineerd met academische denkkracht.

Gisteren was ik bij een bijeenkomst voor vernieuwingen in de stad. Allemaal hoger opgeleide mensen die nadenken over hoe het anders zou moeten met de wijken in de stad. Veel praten over en weinig met betrokkenen. Het mooie van een dorp is dat het al ingebakken zit en een dorp. Steden kunnen nog heel veel leren van dorpen. In een dorp is men gewend om dingen zelf uit te vinden. Lang niet alles is voorhanden en dat maakt mensen soms slim en vindingrijk.

Zeker als het gaat over voedsel verbouwen en plaatsen van zonnecollectoren. Alleen dat al maakt het wonen in een landelijke omgeving waardevol. Maar er is meer wat een dorp en het platteland waardevol maakt. Men is gewend met elkaar samen te werken. De professor en de bouwvakker, de IT-er en de kapster. Denken en doen zijn bij elkaar daar kunnen steden nog heel veel van leren. Waar ik de rest van mijn leven ook ga wonen, vast dat het op het platteland is.

Mijn missie bestaat uit het samen oplossen van problemen die alleen niet op te lossen zijn. Het mooiste voorbeeld is misschien wel Glasvezel in het buitengebied.

Een voorbeeld: iemand woont een eind buiten het dorp. Zij is afhankelijk van Internet en heeft maar 2Mb/sec download om over upload maar niet te spreken. Ze moet regelmatig een bestand versturen van 1Gb. Dat duurt uren. Ze heeft een offerte te liggen van KPN. Het moet € 38.000,- eenmalig kosten en dan nog € 589,- per maand. Ze krijgt dan 100Mb/sec download en upload. Die eenmalige kosten kunnen natuurlijk lager als er maar meer mensen in de zelfde straat een aansluiting zouden nemen. Dat noemt men vraagbundeling.

In een gemeente verderop (gemeente Noordenveld) is men bezig om een netwerk aan te leggen. De schop is vorige week de grond in gegaan. Haar vriendin woont daar. Die wordt aangesloten. Eenmalig € 0,- en betaald € 59,50 per maand en krijgt daarvoor 250Mb/sec up en down, digitale televisiekanalen en telefoon. Ze kan ook kiezen voor een eenmalig bedrag van € 750,- en dan wordt het maandbedrag € 52,50. Zie ook Aanmeldformulier Netvisit

Hoe kan dit? In Noordenveld is er een bewonersinitiatief waarbij bewoners met elkaar hebben besloten een netwerk aan te leggen. Ze hebben geen aandeelhouders zoals KPN die rendement willen. Het netwerk hoeft ook niet in 5 of 7 jaar afgeschreven worden. De afschrijving in Noordenveld is € 30,- per maand gedurende 10 jaar. En nu wordt het leuk want na die 10 jaar kan de coöperatie besluiten het geld te besteden in het dorp. In dit geval gaat het om 800 aansluitingen. Per maand kan er dus € 24.000 in het dorp blijven waar het bij KPN over de grens verdwijnt.

Noordenveld is provincie Drenthe en daar ziet de provincie de meerwaarde van deze coöperatieve aanpak. Mijn eigen provincie Groningen zit met een duivels dilemma. Het liefst willen ze het in één keer goed regelen voor iedereen. Een loffelijk streven. 23 januari 2015 was er een bijeenkomst waarbij de gedeputeerde (met aandachtsgebied leefbaarheid)  toezei dat het voortvarend opgepakt ging worden. Ook de voorzitter van het Economic Board Groningen was er en bracht stellig dat dit te gek was voor woorden en dat ze het gingen aanpakken. Er werd 10 miljoen voor vrijgemaakt.

Inmiddels zijn we ruim een jaar verder en op 18 maart is er een bijeenkomst van de provincie Groningen. Er zijn een aantal organisaties van buiten de provincie gevraagd te komen met een mogelijke oplossing. Er werd gekozen voor een aanpak waar de marktpartijen gevraagd zullen worden wat het moet kosten om het in één keer provincie breed op te pakken. Eventueel gefaseeerd. Dat rapport is echter tot nu toe nooit verschenen. Het is eind vorig jaar al opgeleverd. Tientallen mensen zijn geïnterviewd. Ook heb ik een gesprek gehad en wil wel graag weten wat er is opgeleverd. Al was het maar dat het ook mijn vak is, vraagbundeling. Duidelijk is dat de provincie Groningen niet de lijn van Drenthe gaat volgen. Veel te kleinschalig en in de ogen van de provincie Groningen te traag.

Intussen wordt er in Drenthe op 2 plaatsen gegraven. Voor zover ik het kan zien zit de provincie Groningen met een duivels dilemma. De provincie is niet verplicht iets te doen maar kunnen gelet op de uitlatingen van de gedeputeerden ook niet langer toekijken. Maar stel dat er een marktpartij is die er wel iets mee wil, dan zullen er voldoende aansluitingen verkocht moeten worden om het rendabel te krijgen. En er is regelmatig overleg geweest met marktpartijen. Het investeren in een netwerk waar weinig abonnementen van worden afgenomen is vragen om moeilijkheden.

Nu is de invloed van KPN binnen de politiek nog redelijk groot. Nog steeds een redelijke werkgever in Groningen. Hoewel dat in de loop van de jaren van 5800 banen is terug gelopen naar een kleine 2000 schat ik in. KPN kan nog redelijk bestuurders voor hun wagentje spannen. Ik zag zelfs een burgemeester optreden in een reclamefilmpje. Of 8 jaar geleden de gedeputeerde. het adviesbureau wat dealer is van KPN  promoten. Hetzelfde bureau dat het tot nu toe niet verschenen adviesrapport heeft geschreven.  Er is van buiten niet goed waar te nemen hoe sterk de lobby van grote marktpartijen is. Ik noem hier KPN omdat dat bedrijf bijna altijd de enige aanbieder is in het buitengebied.
Ondertussen groeit de onrust en onvrede bij de bewoners die wel mooie verhalen horen maar nog steeds geen oplossing zien. De 18e maart is er een bijeenkomst die georganiseerd wordt door de provincie. Ik hoop dat ze uit het duivels dilemma komen. Kiezen voor een grootse aanpak via marktpartijen waar veel mensen in de provincie inmiddels niets meer mee willen. Die kiezen voor een eigen glasvezelnetwerk. De grootse aanpak gaat vast lastig vliegen. Is er een marktpartij te vinden die in een traject durft te stappen waarin ze niet worden gepruimd? Of de provincie draait een beetje bij. Ze zien de meerwaarde van de participatieve aanpak. Omarmt al die dynamiek en lokale energie. Ze ondersteunt bewoners initiatieven met wat procesgeld en langlopende leningen.

Het mag duidelijk zijn ik ben van de coöperatieve aanpak.  Het gaat om ruim 15.000 aansluitingen in Groningen. Als dat na 10 jaar vrij valt blijft er € 450.000,- per maand in de provincie Groningen. Bewoners hebben dan 250Mb/sec download en 250MB/sec upload TV en telefonie. Eindelijk kan de stichting Kabelnetten Veendam doen wat ze graag wil, een grotere rol spelen in de provincie. Als ik eerlijk ben, vraag ik me af waar de provincie nog op wacht. Hopen op een wonder dat het vanzelf opgelost wordt? Langzamerhand beginnen al die verhalen tegen ze te werken. Echt een duivels dilemma.

Vertrouwen op die grote aandeelhouder gestuurde bedrijven? Ik heb er lang genoeg gewerkt om te weten dat er prima mensen werken. Daar is niets mis mee. Alleen de eenzijdige tucht van buitenlandse aandeelhouders en streven naar winstmaximalisatie is niet iets waar ik me voor wil inzetten. Ik kom graag op voor onze eigen regio.

Ik laat me graag verrassen op de 18e. Maar mocht er geen duidelijke visie zijn dan is iedereen van harte uitgenodigd om de 21e maart in de Wilp of de 23e in Zevenhuizen te horen van een aanpak die uit gaat van lokale kracht. En hopelijk  gesteund door een participerende overheid. Zie ook www.glasvezelwk.nl. Daar kan je je ook aanmelden.

Het was carnavals weekend. We zijn even wezen kijken naar de optocht in Kloosterburen, sorry Kronkeldörp. Mooi om bij het noordelijkste carnaval in Nederland te zijn. Een prachtige optocht. Er was veel creativiteit te zien. Daar moeten weer veel uren aan besteed zijn. Kijkend naar de optocht dan weet je dat er wekenlang, avond aan avond aan gewerkt is.

Zaterdagavond waren we even bij het slotfeest van de Winterloop in Bedum. Daar werd voor de 6e keer gelopen voor het goede doel. Het gaat bij de Winterloop niet echt om de prestatie. Het is een sponsorloop voor het goede doel. Een van de organisatoren vertelde trots dat er geen enkele uitgaven worden gedaan. Al het binnenkomende geld gaat naar het goede doel het UMCG Kankerfonds. Dit jaar was de opbrengst € 56.000,- Geweldig!

Het doet me denken aan de verkiezing van het Leukste dorp waar Zevenhuizen won. Daar was ook geen budget en toch konden alle wensen van de ouderen op de wensdag vervuld worden. Ook daar waren de kosten geen echt probleem.

Prachtig om te zien dat er heel veel mogelijk is als er maar de juiste mix is tussen betrokkenheid, inzet en respect voor elkaar. We zijn als mensen dan in staat grootse dingen te doen. Mooi. Toch zijn er problemen die we samen slecht kunnen oplossen. De vluchtelingen problematiek of milieuproblemen.  Ik ben dagelijks bezig met breedband in het buitengebied. Snel internet via glasvezel. Dat kan als 70% mee doet, dan wordt het vaak haalbaar. Maar hoe krijg je iedereen betrokken?

Dat is waar ik me  sterk voor maak, mensen betrekken bij een groter geheel. Misschien wel heel idealistisch. We hebben ons initiatief Gastgever genoemd. Mensen uit te nodigen om mee te werken aan een groter geheel waar we allemaal wat aan hebben.

Dat klinkt leuk maar tijdens het bouwen van een praalwagen of het organiseren van een evenement gaat het niet altijd vanzelf. Soms ontstaan er spanningen. Ik heb het in het verleden meegemaakt dat wat één groep had gemaakt bij een praalwagen door een andere groep de volgende avond weer werd afgebroken omdat het niet mooi werd gevonden. Daar kwam dus heibel van.  Hoe ga je daar mee om als je maar een kleine groep vrijwilligers hebt. Hetzelfde maak ik nu vaak mee met breedband. Kikkers in en uit de kruiwagen.

Wij denken dat het helpt als je mensen gastvrij uitnodigt om mee te doen. Geen mensen die bepalen wat iemand anders moet doen. Maar samen in overleg. Dan kom je er bijna altijd wel uit. Ik trof laatst daarbij een mooie spreuk. Hij is hier al eens eerder genoemd: Ik vind het niet erg dat je een andere mening hebt dan mij. Ik vind het wel erg dat je vind dat ik geen gelijk heb.

Ik zou wel eens de verhalen van de wagenbouwers willen horen. Volgens mij verhalen waar men in het organisaties vaak nog veel van kan leren. Vooral leuk, keuzen die gemaakt moeten worden, tegenvallers en hoe daar mee om werd gegaan. Betuttelende regelgeving en hoe daar mee om werd gegaan. Het bouwen van een carnavalswagen… maar net het bedrijfsleven.

Aan het begin van het nieuwe jaar allereerst een heel goed 2016. Dat het maar een jaar vol energie mag worden. “Leef het leven” is een prachtig mooi nummer van Edwin de Vries en dat wens ik iedereen.

Laait die nait leven moar leef het leven
Beleef het echt en zalst beleven

Sinds een paar maand zing ik in een koor dat streektaal zingt. Het Nedersaksisch Vocaal Ebsemble www.nsve.eu. En het lied van Erwin de Vries is mijn favoriet. Prachtig zoals de teksten in mijn moedertaal worden gezongen.

Leef het leven. Daar zit een wereld achter. Natuurlijk zit daarin besloten geluk, voorspoed en gezondheid. Maar daar hoort ook tegenslag bij. Daarover ging mijn vorige blog. En juist die tegenslag hoort ook bij het leven. Het kan niet allemaal Geweldig, Cool, Tof of Gaaf zijn. Dat is maar een deel van het echte leven. Dat maakt Facebook ook wel tot een deprimerend medium. De afgelopen weken rond kerst en oud en nieuw alleen maar berichten over geweldige leuke dingen. Goed gedekte tafels, lachende mensen. Net alsof er geen problemen op de wereld zijn. Met een heel hoog “kijk ons eens” gehalte.

Natuurlijk zijn er problemen genoeg op de wereld Kijk maar eens naar de stroom vluchtelingen. die gaan echt niet allemaal op zoek naar het geluk maar het overgrote deel op vlucht. Onze planeet is in nood. Het klimaat akkoord geeft hoop. Er komen steeds duidelijker signalen dat het financiële stelsel pervers is. Geld verdwijnt in zakken van mensen die buiten de maatschappij leven. Er komen steeds duidelijker signalen dat de wereldwijde schulden liggen bij een paar eisers. Want als er schulden zijn dan zijn er ook schuldeisers maar wie zijn dat eigenlijk? Waar zijn bijvoorbeeld de 1,3 miljard gebleven die uit V&D zijn gehaald?

Ik zag een fragment op YouTube van omroep Max over hoe het is gelopen bij V&D. Ik hoop dat 2016 het jaar is dat deze werkwijzen aan de kaak worden gesteld. Iemand die commentaar leverde op de video vatte het mooi samen:"SunCapital is een 'opkoper' (van V&D) die het enkel en alleen om de winst bij verpatsen van een 'boedel' gaat. Het bekende kunstje, koop meerderheid in aandelen, of iig een beslissende stem. Haal het 'sell and lease back' kunstje uit. Kleedt de onderneming helemaal uit. Stel een 'reddingsplan' op wat niet haalbaar is, dan klapt de boel. Vraag faillissement aan. Koop de gezonde delen op en maak winst!?   
Mooi samengevat
 

In dit geval extra bizar omdat er geld van Nederlandse pensioenfondsen in zit. V&D mistte misschien op internetgebied de boot maar is in mijn ogen ten prooi gevallen van rovers in pakken. En toen ik de directeur hoorde (vanaf 6 minuut en 40 seconden)  toen draaide mijn maag om. Gewoon een zetbaas die manager speelt.  Dit heeft niets te maken met “Leef het leven”.  Sneu zoals hij aan de arm mee genomen wordt. Hij wordt geleefd, gedreven door… ja waardoor eigenlijk? Maar ja dat is zijn eigen keus.
 

Alsnog een heel goed 2016 met alles wat het leven boeiend maakt.
 

Overkomt je dat ook wel eens dat je overtuigd bent van het grootste gelijk en dan blijkt er toch ook wel een andere kant aan het verhaal te zitten? Soms zo erg dat je wel toe moet geven dat de ander gelijk heeft. Zoals laatst toen ik overtuigd was de juiste weg te nemen maar achteraf toch bleek dat ik toch de verkeerde weg had genomen. Gelukkig gaan er meerdere wegen (naar Rome). Dus amper of niet omgereden. Maar toch had ik het fout.

Maar soms is het ook niet te bewijzen en zijn mensen overtuigd van hun gelijk. Vooral in de politiek is het gebaseerd op een wereldbeeld. Links of rechts. De opwarming van de aarde wordt veroorzaakt door mensen daar is iedereen van overtuigd. Of toch niet…. de oprichter van Greenpeace is een andere mening toegedaan.

Ik las ergens eens: Ik vind het niet erg dat je een andere mening hebt dan mij. Ik vind het wel erg dat je vindt dat ik ongelijk heb. Soms kan je beiden groot gelijk hebben. Kijk maar eens naar een prachtige afbeelding van een rugbybal. Is dat een cirkel of een ovaal? Het is maar net van welke kant je kijkt. Dat kost wel even moeite om zo’n foto te vinden want een rugbybal wordt altijd van de zijkant op foto gezet. Eieren van boven bekeken hebben hetzelfde effect.

Eigenlijk is het met meningen net zo het is maar net van welke kant je het bekijkt. Ik noemde al eens eerder  het voorbeeld dat iemand eens aan een indiaan uit het Amazone regenwoud vroeg of hij er geen probleem mee had dat hij 5 gekrompen afgehakte hoofdjes aan zijn riem had. De indiaan antwoordde ja natuurlijk want mijn broer heeft
 er wel 10.  Zo iemand valt niet te overtuigen want hij is zo opgevoed en vind het normaal om hoofden af te hakken van de vijand en als trofee mee te nemen.

En dan kom je met 195 landen bijeen om een overeenkomst te sluiten over het gebruik van fossiele brandstoffen. Hoe doe je dat? Door elkaar niet te overtuigen maar door elkaar te luisteren en aan te geven waar de grens ligt. Ik las een artikel die beschreef hoe de klimaat conferentie is aangepakt.

Het draait om naar elkaar te luisteren. Elkaar laten uitpraten in de wetenschap dat je straks ook jouw standpunt mag vertellen. Niet te reageren dat de ander geen gelijk heeft. Of proberen elkaar te overtuigen. Want in het voorbeeld van de rugbybal zie je een ronde bal. Waar de andere de ovale ziet. Je kunt hooguit uit leggen wat je ziet. En als je voldoende elkaar de ruimte geeft, is vaak dat genoeg.

Een warm pleidooi voor het werken in een cirkel. We hebben vanuit ons initiatief de Gastgever al vaak het mogen ervaren. Mooi om te zien dat de klimaat top door een dergelijke werkwijze ook overeenstemming kon bereiken.

Iedereen kent wel de uitdrukking “eerlijk zullen we alles delen”, als kind zeiden we er dan vaak achteraan: “ik een beetje meer dan jij”. We leven steeds meer in een deeleconomie. Heel veel ontwikkelingen gaan over delen. Het rare is alleen dat het economisme ook hier toeslaat. Hoe kunnen we verdienen /  besparen door delen? Het is goedkoper én het is vaak ook beter voor het milieu.

De uitzending van Tegenlicht zondag gaat over “het einde aan bezit”. Dit gaat veel verder dan alleen delen. Natuurlijk gaat het ook over: je wilt geen lamp maar wel licht. Of je wilt geen boormachine maar wel een gat in de muur.

Alles op deze wereld is schaars aan het worden is. Bijzondere metalen, ijzer, koper, maar ook water en ik hoorde laatst dat zand ook schaars is. Tenminste  sommige soorten zand. Woestijnzand is er genoeg maar dat is lang niet overal voor te gebruiken. Dan zullen we meer moeten beseffen dat grondstoffen van ons allemaal is en dat het na gebruik ook ooit weer terug moet. Je leent het als het ware.

Het zoeken naar verdienmodellen gaat ver. Zo ver dat er producten gemaakt worden die zo gefabriceerd worden dat ze naar verloop van tijd kapot gaan. Bij elektronische apparaten vaak net na de garantie termijn. Tenminste dat is het verhaal wat her en der te lezen is. De voorbeelden zijn er in overvloed. De computer en de programma’s, auto’s, lampen en ik hoorde de afgelopen week op de radio dat de slijtage van autobanden er voor zorgt dat er microplastics in het milieu komen. De oplossing is dat er autobanden komen zonder die plastics. Of nog beter banden die niet slijten. “Toen reageerde de onderzoeker die geïnterviewd werd: “dat zullen autofabrikanten niet willen, want dan verdienen ze niets meer”. Kijk, dat gedrag…. daar gaat het om. Lampen te ontwikkelen die nooit kapot gaan. Het schijnt dat die er al lang zijn alleen de lampen industrie bepaalde dat de levensduur beperkt moest worden. Ingebouwde of geplande veroudering (‘planned obsolescence’) noemen ze dat. Er is een zeer lezenswaardig stuk te lezen op NPO geschiedenis. 

En natuurlijk heeft dat als voordeel dat je weer een nieuw model kunt kopen van een voorwerp. De consumptie maatschappij ten top. Al heel vroeg worden we geconfronteerd met bezit. Alle reclames zetten aan tot. Het aloude Monoploly spel kan je heel mooi laten ervaren wat bezit met je doet. Alleen dat spel gaat na afloop gewoon weer de doos in. Zou er ook een spel zijn dat demonstreert dat door te delen je verder komt? Of nog beter door te lenen. Daar zou ik wel eens met een spelletjesmaker over willen hebben.

Uiteindelijk is dat wat we doen alles wat we denken te bezitten lenen we. Ooit gaat het weer terug als grondstof. Ik zag een prachtige comedy die het mooi verwoord. We maken ons druk over het voortbestaan van de aarde. Maar de aarde redt zich prima. Al die plastics komen uiteindelijk als grondstof uit de aarde. Misschien vindt de aarde het helemaal niet erg om veel plastics te hebben aan het oppervlak. Mooi bedacht. Maar als mensen brengen we ons leefmilieu wel om zeep. We zullen anders met bezit moeten omgaan. Dat gaat verder dan delen en lenen.

Zondag  gaat Tegenlicht over het einde van het bezit. Wil je er nog eens rustig over door praten? Dan ben je van harte welkom bij de meetup donderdagavond om 20.00 uur in de Wolkenfabriek. Ik hoop je daar te ontmoeten.

Ik krijg wel eens horen dat ik weinig over alledaagse dingen schrijf. Dan moet er maar eens een bericht tussendoor over iets wat mij raakte.

Een aantal maanden geleden vertrok ik van huis en de schilder was druk bezig de garage van de buren te schilderen. Met een roller. Nog even een praatje met hem staan te maken het zag er weer strak uit. Een paar dagen later viel me op dat mijn donkerblauwe auto onder de witte spetters zat. Eerst dacht ik dat het stof was maar toen ik het weg wilde vegen bleek het vast te zitten. De combinatie was snel gemaakt. Via via de schilder opgespoord en die bood aan om het te poetsen. Maar ik was al even bezig geweest en dat leek me niet echt een stak plan. Mijn garage kwam met de suggestie: breng hem maar autocentrum Leek. Die jongens maken het wel tip top in orde van binnen en van buiten. De schilder gebeld en gevraagd of hij 2/3 van de kosten wilde betalen. Immers de binnenkant schoonmaken had niets met de verf te maken. Hij ging prompt akkoord. Dan hoefde hij ook niet met de verzekering te regelen. Dat levert over het algemeen alleen maar gezeur op.

De auto zag er keurig uit maar toen hij later goed in het licht stond zag ik nog allemaal spetters. En hij was ook aan de binnenkant niet gereinigd. Da’s balen. Ik was wat traag met het betalen van de nota en ik werd gebeld door de garage dat de nota nog open stond. Ik vertelde zo dat ik niet tevreden was. Tja dat was vervelend en daar moesten ze nog even over denken. Ja ja daar hoor ik nooit meer wat van dacht ik en toch maar de rekening betaald.

Tot ik vorige week voor een spoed reparatie weer doorverwezen werd. Fred en Peter herkenden de auto eerst niet maar toen ik het verf incident vertelde liep Fred direct weg en kwam met een notitie terug. Ze waren het er beiden gelijk over eens dat moest anders en of ik de auto 2 dagen kon missen. Toen ik hem vanmiddag weer ophaalde zag ik hem niet buitenstaan. Hij stond in de showroom en ongelooflijk ik herkende hem eerst niet eens. Klaar gemaakt alsof hij verkocht moest gaan worden. Bumpers weer in de kleur, velgen gepoets. Prachtig.

We hadden het niet over kosten gehad en om eerlijk te zijn kneep ik hem wel een beetje. Op de vraag “Wat ben ik jullie verschuldigd” kreeg ik te horen: “ Een glimlach is genoeg”. Dat kostte geen moeite, ik zit nog te glimlachen. Wat een prachtige verrassing aan het eind ven een troosteloze natte dag,

Peter en Fred. Harstikke bedankt!!!

Ter gelegenheid van het zoveel jarig bestaan was er een feestelijke bijeenkomst voor medewerkers van die school. In de zaal zaten leraren en op het podium waren een aantal succesvolle leerlingen die ooit de school hadden bezocht. Een van de leerlingen was een zeer geslaagd onderneemster geworden en de prijs onderneemster van het jaar gewonnen. Zij kon zich de periode dat ze op school zat nog zeer goed herinneren. Dat was inmiddels 30 jaar geleden. Vooral een opmerking van één docent was haar nog steeds zeer goed bij gebleven: “het omgaan met klanten moet je maar vermijden, daar ben je niet goed in”. Die opmerking is altijd bij haar blijven hangen. Nu wilde het toeval dat de betreffende leraar nog steeds docent was aan de school. Hij zat in de zaal en hoorde welke impact zijn opmerking had gehad. Na afloop van de bijeenkomst ging hij gelijk naar de leerling om zijn excuses aan te bieden. Alleen de leerling van toen keek helemaal niet met negatieve gevoelens terug op de opmerking. Het had er juist toe geleid dat ze bezig was gegaan met waar ze echt goed in was “Ondernemen”.

Er ontstond een levendig gesprek tussen de twee met als gevolg dat de docent van harte uitgenodigd werd eens het bedrijf te bezoeken en samen te verkennen wat ze voor elkaar konden betekenen.

Eerder dit jaar hoorde ik van een studente die overgestapt was naar een andere studierichting. Ze was bezig met een MBA studie maar vond het allemaal te geld gedreven.  Ze hoorde een professor een inleiding houden over duurzaamheid. Dat inspireerde haar zo dat ze besloot om over te stappen van studie naar een studie “de ethische kant van Duurzaamheid”. Na enige tijd ging ze vol verwachting naar de professor om hem te vertellen hoe hij haar leven had veranderd door zijn inspirerende verhaal. Tot haar grote verbazing reageerde hij  met de opmerking: “Ik was er gewoon op het juiste moment. Jij stond er op dat moment open voor”. Er is een spreuk die zegt: “Als de leerling er klaar voor is, toont zich de meester”.

Twee prachtige verhalen hoe een leven of opvatting van iemand kan veranderen. Vorige week was ik bij een bijeenkomst waar iemand zichzelf voorstelde als professionele provocateur. Mensen uitdagen om zo veranderingen te bewerkstelligen. Persoonlijk geloof ik niet dat dat effect heeft. En mocht de uitgedaagde wel mee gaan dan was de twijfel er al.

Hoe dan wel? Op zoek naar wat ons bindt in plaats van wat ons scheidt. Gisteren hebben we een mooie middag gehad in Amsterdam. We mochten op uitnodiging van United by Passion. een gesprek faciliteren. Het werd een middag vol met voorbeelden van een andere samenleving. Vol met persoonlijke verhalen. Allemaal mensen die bezig zijn met een iets betere wereld. Dat gaat heel vaak over jezelf, net zoals de professor aangaf. Als je er aan toe bent, zie je de verandering. Dat gebeurt niet door provoceren, of door “actie harde actie” zoals wel eens te horen is. Maar meer zoals United by Passion het noemt: Sharing is all we have”

.

We leven in een wereld die volop in beweging is. Soms besef je dat niet. De afgelopen zaterdag mocht ik weer de Abel Tasman Struuntocht wandelen. Een prachtige dag veel vertier onderweg en een kleine 5000 mensen die wandelden door het prachtige Westerkwartier. Nog geen 1500 kilometer bij ons vandaan lopen duizenden mensen op zoek naar een veilige omgeving. Raar als je dat tot je door laat dringen.

Zo zijn er veel dingen die volop in beweging zijn.Soms in onze eigen omgeving soms aan de andere kant van de wereld. Veel veranderingen hebben vroeger of later een invloed op ons leven. We zullen dingen anders moeten gaan doen. We moeten kantelen! Zoals sommige Goeroe’s ons dat vertellen. Ze kunnen zelfs aangeven wie goed aan het kantelen zijn en wie niet.Nu ben ik zelf geen fan van mensen die zeggen dat ze een kantelaar zijn. Je komt het trouwens steeds vaker tegen in profielen van mensen. “Ik ben een kantelaar” Daar krijg ik wel pukkeltjes van want je kunt in mijn ogen niet andere mensen laten kantelen. Hooguit kan je mensen laten inzien dat iets op een ander manier moet. Dan is het aan die mensen om hun werkwijze, handelen of werk te veranderen. Misschien kan een organisatie kantelen maar dan gaat het nog altijd om de mensen die er in werken want een organisatie wordt gevormd door mensen.

Een organisatie die al jaren bezig is om maatschappelijk thema’s te belichten is de VPRO. De naam V.P.R.O. was oorspronkelijk de afkorting van Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep Aan het einde van de jaren zestig vond echter een cultuuromslag plaats die resulteerde in een "paleisrevolutie": een nieuwe generatie programmamakers wist op de ledenvergadering een statutenwijziging te bewerkstelligen, die tot gevolg had dat bij de VPRO voortaan niet meer de dominees aan het roer stonden, maar vertegenwoordigers van de flowerpowergeneratie. De omroep maakte vervolgens naam als brenger van baanbrekende, vernieuwende, en op een heel eigen wijze, vrijzinnige programma's. De naam V.P.R.O. werd gewijzigd in VPRO om aan te geven dat de oorspronkelijke betekenis van de letters definitief was losgelaten. De statutaire naam is thans Omroepvereniging VPRO (bron Wikipedia). De VPRO zorgt er voor dat mensen aan het denken worden gezet. In mijn ogen begint daar de kanteling. 

We zijn al een poosje betrokken bij de gesprekken die plaats vinden naar aanleiding van de Tegenlicht uitzendingen. De eerste van het nieuwe seizoen ging over de uitverkoop van Griekenland. En het komend half jaar is er steeds op de donderdag na de uitzending de gelegenheid om over de uitzending na te praten. In Groningen is dat vaak in de Wolkenfabriek maar ook zo nu en dan in Hornhuizen bij Wongema. Er zijn op 23 plaatsen in het land de Meet Ups en het aantal groeit. Meer informatie kan je vinden via deze link Facebook Je bent van harte welkom.

Daar gaan we weer: een publicatie die het proces van het aanleggen van glasvezel in het buitengebied mogelijk gaat verstoren

Regelmatig zijn er partijen die zand in de tandraderen gooien. Eerder hadden we al de aankondiging dat 4G de oplossing zou zijn. Even later komt er de aankondiging dat 5G er aan komt (blijkt pas na 2022 te zijn). Later is er een aankondiging van het ministerie dat er gewerkt wordt aan snel internet voor het buitengebied. Afgelopen zaterdag in de Telegraaf de aankondiging dat CIF er voor gaat zorgen dat er snel internet komt in het buitengebied. De NOS had een item over scholen die goed internet ontberen met Jonkersvaart prominent in beeld..Het Dagblad deed dat nog even dunnetjes over. Heel veel rumoer maar een echte oplossing wordt er niet geboden. Maar gelijk gaan mensen die al plannen hadden, zitten afwachten wat er aan zit te komen. Er wordt onzekerheid gecreëerd.

Wat is er aan de hand? In Nederland zijn een meer dan 200.000 panden die niet kunnen beschikken over snel internet. (een schatting is 350.000). Soms zitten daar scholen bij. De leveranciers KPN en Ziggo/UPC gaan niet over tot aanleg omdat het te duur is. De markt is geliberaliseerd. Commerciële partijen krijgen het echter niet voor elkaar om de investeringen snel terug te verdienen (binnen 7 jaar) en ook nog winst te maken. Veel mensen in het buiten gebied zijn dus aangewezen op trage verbindingen of mobiel internet wat in veel gevallen ook niet voldoet. Door het liberaliseren mag de overheid niet zomaar glasvezel in gebieden gaan aanleggen. Hoe graag ze dat ook willen. De provincie Gelderland is recentelijk teruggefloten. In die gebieden waar het echt slecht is zou de overheid wel wat mogen maar dat is een complexe zaak.  Allereerst wat is een echt wit gebied (slechte verbindingen) en juridisch is het uiterst complex door de europese regelgeving.

Wat er over blijft is dat bewoners zelf in actie komen. Er zijn in Nederland inmiddels ruim 100 initiatieven. Een aantal initiatieven komt met veel inspanning van de grond. Soms klein en soms groot. Soms zelf startend, soms aangejaagd door de overheid. De uitdaging is om zoveel mogelijk mensen achter het initiatief te krijgen. Dat is een moeizaam proces want niet iedereen ervaart het als een probleem. Maar als een initiatief meer dan 50% van de mensen meekrijgt, en ze tekenen daadwerkelijk een contract dan zou CIF er wel in willen investeren.

Het lijkt te mooi om waar te zijn. Stel dat de Jonkersvaart (die aangehaald wordt door het Dagblad en de NOS) het voor elkaar krijgt om 50% mee te laten doen. Ik denk niet dat CIF daar gaat investeren. Ja misschien als de kern van Marum ook voor een deel mee doet. Alleen daar heeft Reggefiber al glasvezel gelegd en daar is Ziggo ook actief. Overigens is Ziggo actief in alle andere aangrenzende kernen. Te mooi om waar te zijn? De gedeputeerde van Gelderland zoekt contact met CIF maar stelt ook gelijk 'Ik ga in ieder geval niet een marktpartij subsidiëren.' Natuurlijk ga ik zelf CIF de vraag ook stellen.

Er is wel van alles mogelijk voor het buitengebied maar het staat en valt met het bijeenbrengen van voldoende mensen. En veel mensen is het niet alleen. Het gaat om een hoog percentage in een bepaald gebied. Zoveel mogelijk mensen moeten meedoen en vaak ook nog iets extra betalen. Allen in dat geval is er iets mogelijk. Zelfstandig of met een marktpartij. En als ik alle “nieuws” zo lees, blijft dat nog steeds de uitdaging.

Mocht je een initiatief willen starten neem gerust contact met me op 06-53235426. Ik kom graag langs. Ik heb een duidelijke visie op de problematiek en die deel ik graag. Maar zorg gelijk dat er buren bij zijn want dit kan alleen in gezamenlijkheid worden opgelost.

Competitie, het lijkt wel of alles in de wereld draait om competitie. Heb je een bedrijf dan kom je vaak al snel in aanraking met concurrentie. Iemand anders probeert beter te zijn dan jij zodat hij/zij een groter marktaandeel kan krijgen. Er lijkt wel een grote wedstrijd aan de gang wie het snelst groeit, wie het grootste marktaandeel heeft. Alles gebaseerd op groei groei groei.  Zelden zie of hoor je dat genoeg, genoeg is. Want er is genoeg voor iedereen maar niet voor ieders hebzucht. (citaat Mahatma Gandhi)

Nu begint er op allerlei plaatsen steeds luider door te klinken dat het anders moet. We zijn onze aarde aardig aan het uitbuiten. Zelfs Obama neemt het voortouw om global warming te bestrijden. Amerika moet er leidend in worden. Dat is interessant want juist Amerika is de bakermat van de competitieve gedachte. Hoe ga je de wereld leiden in het terugdringen van de uitstoot als je altijd koploper in de uitstoot bent geweest.

Zitten we niet allemaal in zo'n race?

Als het enigszins te plooien is tennis ik op woensdagmorgen. Dat houdt wel in dat ik vaak tennis met mensen die met pensioen zijn. En ik verlies ook regelmatig. Dat zegt iets over mijn tennis kwaliteiten maar ook van de fitheid van mijn medespelers. Soms hebben we het tussen de partijen door over de toestand in de wereld. Iemand vertelde me laatst: ik maak me wel ernstig zorgen over de toekomst. Maar ik heb niet de behoefte om er op mijn leeftijd nog iets aan te doen. Hij was van de club mensen die vroeg met pensioen konden en met een heel riant maandelijks inkomen niet meer hoeven te werken. Ik ken een aantal mensen die ruim voor hun 55e al zijn gestopt. Soms zijn ze te herkennen aan een luxe motorhome of aan de glimmende elektrische fietsen.

Gelukkig zijn er op de tennisclub ook een hele hoop vrijwilligers. Vaak ook mensen met pensioen. Daar werd de afgelopen week een beetje gekscherend  lacherig over gedaan: ze hebben anders toch niets beters te doen. Wat een bijzondere reactie. Het is misschien juist wel het beste wat ze kunnen doen.

De verbinding tussen de beide onderwerpen? Hoe gaan we om met iets wat van ons allemaal is? Of het nu gaat om de aarde of over de tennisbanen. Willen we ons er voor inzetten of vinden we dat het een taak is voor anderen. Maar misschien nog meer de vraag Zijn we ons bewust wat er om ons heen gebeurd? Hieronder 2 filmpjes ter inspiratie

De afgelopen week mocht ik voor de 7e keer de 4-daagse van Nijmegen lopen. Wat weer een geweldige ervaring. Langzamerhand komen er steeds meer bekende gezichten en de route is grotendeels ieder jaar gelijk. Een feest van herkenning. Zo mooi al die 42.000 wandelaars die 120, 160 of 200 kilometer lopen als een persoonlijke prestatie.

Het mooie is dat rangen en standen wegvallen. De directeur naast de schoonmaker het verschil is niet te zien. Er zit geen enkele vorm van competitie in, niet anders dan de strijd met jezelf. Je zal het zelf moeten doen. En het mooie is dat juist de mensen die geen getraind lichaam hebben juist de bewondering oogsten. De personen die de finish bereiken op pure wilskracht oogsten bewondering. Juist niet de mensen met een atletisch lichaam die het open alsof het een zomeravond ommetje is. En dat is nog maar de buitenkant  Sommige mensen lopen met een ander last. Het verlies van iemand, genezen van een ernstige ziekte, een nieuwe knie of 2 nieuwe heupen. Ieder heeft zo zijn eigen verhaal. Dat besef komt extra naar boven als je langs verzorgingstehuizen loopt of vlak voor de finish het Radboud ziekenhuis waar patiënten in bed langs het parcours liggen. Het bezorgd mij altijd kippenvel en maakt me dankbaar dat ik het kan doen.

Dat komt ook nog een extra naar boven bij de finish waarbij heel veel voldane gezichten te zien zijn. Er vloeien tranen van opluchting, trots en blijdschap. En vooral veel vrolijkheid.  En allemaal krijgen ze hetzelfde kruisje. Het enige wat nog rest is hoe vaak de tocht gelopen is. Het record staat op 62. Het blijft ieder jaar weer een uitdaging. Zo viel dit jaar iemand uit die de tocht voor de51e keer had willen lopen.

Er zijn mensen die er toch een wedstrijd van willen maken om zo snel mogelijk binnen te komen. Dat ziet er vaak bezopen uit. Heel geforceerd ploeteren ze zich langs het parcours. Dat staat die mensen natuurlijk vrij. Net zoals de zwartlopers die illegaal meelopen. Of mensen die sjoemelen door stukken te gaan fietsen of zich stukken met de auto verplaatsen. Je kunt je het haast niet voorstellen maar het gebeurt.

Wat zou het mooi zijn als de maatschappij meer weg had van de 4-daagse. Iedereen dezelfde passende beloning. Met aandacht voor elkaar.  Met misschien iets meer respect voor degene waar de opgave extra groot is. En waar talenten niet echt opvallen maar wel gewoon de prestatie leveren. Want of je rijk geboren bent en omgeven door luxe, die 30, 40 of 50 kilometer zal je zelf moeten lopen.  Prins Claus wist dat goed te verwoorden. Van Wikipedia: In 1967 liep hij de Nijmeegse Vierdaagse uit. Het bijbehorende vierdaagsekruisje verwierf hij hierbij. Hij merkte zelf eens op dat dit de enige onderscheiding is waar hij daadwerkelijk inspanning voor had moeten tonen; de overige verkreeg hij vooral als echtgenoot van Beatrix. Bij zijn begrafenisdienst lag het vierdaagsekruisje bij zijn kist.

Stof tot nadenken voor allen die door afkomst of bijzonder talent door het leven gedragen worden.

Mijn hele leven ben ik al werkzaam in en rond telecommunicatie. Alles wat zich tussen mensen afspeelt heeft mijn belangstelling.

De laatste jaren ben ik betrokken bij het ontsluiten van regio’s door glasvezel.  Het kan voor commerciële bedrijven niet uit, om in dun bevolkte gebieden, een glasvezelnetwerk aan te leggen. En zelfs kernen tot 2000 woningen zijn niet echt rendabel. Tenminste in de ogen van die bedrijven. Ze hebben er vaak al voorzieningen liggen die nog prima uit te nutten zijn. Dus houden ze bij hoog en bij laag vol dat mensen niet meer internetsnelheid hoeven te hebben.

In een van mijn laatste gesprekken had ik het er over met iemand die er “van overheidswege” bij betrokken is en gelijk ook met een zak met geld is gaan zwaaien.

“10 miljoen is maar liefst beschikbaar”. En dat is niet nieuw want ergens anders, in andere provincies, is er nog veel meer geld beschikbaar. Maar in plaats dat het geld de versnelling brengt werkt het averechts.

Allereerst zijn er instanties die er op toezien dat de marktwerking niet verstoord word. Niet dat er in die gebieden maar enige marktwerking is. Maar de marktpartijen gaan gelijk kijken of niet een van deze partijen bevoorrecht wordt door de overheid. “Staatsteun” wordt er dan al heel snel geroepen. In Appingedam weten ze er uit de tijd van het Damsternet alles van. http://www.het-interview.nl/archief/23-main.html De kwestie speelde 10 jaar geleden en is nog even actueel als toen. Er is nog steeds geen goede oplossing.

De persoon waar ik mee sprak stelde me de vraag: “Jan, maar waarom is het nog steeds niet geregeld?” Volgens mij ligt dat aan de regulering. Grote bedrijven weten met juristen juist heel goed gebruik te maken van de  regulering. Sterker nog ze zijn experts geworden in het beschermen van hun markt. Met als gevolg dat de markt steeds vaster komt te zitten. Dat trekt allerlei ander gespuis aan die gesteund worden door de marktpartijen. Ze doen alsof ze een zelfstandig bedrijf zijn maar aan de andere kant lopen ze aan de hand van de machtige marktpartijen. Er zijn voorbeelden bekend dat kleine bedrijven, die ook werken voor grote marktpartijen, onder druk gezet worden om niet samen te werken met een lokaal initiatief. Doen ze het wel dan kunnen ze er op rekenen dat ze geen opdrachten meer krijgen van die marktpartijen.

Als je met die grote partijen praat geven ze dat ook gewoon open toe. Het is een commerciële markt en daar gelden bijzondere regels. Dus klanten lokken met een tablet als ze tekenen voor 2 jaar. Dan gaan ze in ieder geval niet in zee met een lokaal initiatief. Sommige mensen noemen het ook wel maffia praktijken.

Is dit nieuw? Nee het staat ook wel bekend als “de tragedie van de Meent”. De meent is een gemeenschappelijke weide. Zodra er economische principes gaan gelden wordt de Meent al snel door gebruikers misbruikt om er meer uit te halen dan het eigen deel rechtvaardigt. Oftewel meer koeien dan voor eigen gebruik. Winst maximalisatie. Met als gevolg overbegrazing. Er moet dat een regulerende instantie komen om overbegrazing te voorkomen. In het geval van telecom hadden we eerst de OPTA wat nu de ACM is. Die organisatie ziet er op toe dat de consumentenmarkt beschermd wordt. Maar tegelijkertijd wordt het ook door grote partijen gebruikt om hun markt te beschermen.

Terug naar de Meent. Het is dus mogelijk het buitengebied te ontsluiten als iedereen mee doet. Een netwerk als nutsvoorziening waar iedereen gebruik van kan maken. Maar dan mogen er geen partijen meedoen die vinden dat ze recht hebben op een groter deel van de koek. Of beter gezegd. Zodra er iemand in een Meent meedoet die winstmaximalisatie nastreeft is dat het eind van de Meent. Ook wel de “tragedie van de Meent” genoemd.

Het principe is overal toe te passen daar waar economische principes geïntroduceerd worden in een gemeenschappelijke aanpak. Ik las hierover een prachtig artikel. Absoluut lezenswaardig. Hoe we op het verkeerde been worden gezet.

Het is lente en alles staat in het teken van de groei. In de natuur heeft alles een ritme. En het lijkt wel of wij mensen (en wat we doen) geen deel uit maken van de natuur. We voelen ons verheven boven de natuur. We maken bouwwerken die wel voor eeuwig lijken.  En als je bezig bent met de economie dan ben je bezig met groei. Daar is alles op gebaseerd op groei. Sterker nog als het in de economie een beetje tegenzit dan wordt dat ook wel negatieve groei genoemd. Net alsof groei normaal is. En de groei wordt altijd uitgedrukt in procenten. Met als gevolg dat er een exponentiële groei wordt nagestreefd.

Nu is bekend dat een groei die steeds maar toeneemt op den duur leidt tot een ineenstorting. De voorbeelden zijn er in overvloed. Net zoals de groei van de wereld bevolking ook nog steeds toeneemt. (Zie hierboven) Net zoals de energie consumptie, grote overstromingen, waterverbruik, aantal auto’s. In het onderstaand plaatje staan er een aantal opgesomd.

Klik hier voor de bron

Dat gaat dus “op de kop verkeerd”. Want onze kleine aarde biedt niet voldoende ruimte en bronnen om nog lang in deze groei te kunnen voorzien. We kunnen dus wachten tot het helemaal fout gaat. Net alsof we met zijn allen met een hoge snelheid op een dikke muur afstormen. Als je het er over hebt, blijkt dat steeds meer mensen dat gevoel hebben. Toch blijven we met z’n allen geloven in een goede afloop. Of zoals een ouder iemand me laatst vertelde. “Jan ik ben het helemaal met je eens maar ik voel me te oud om er nog iets aan te doen”. Het zal mijn tijd wel duren. Nu was die man met pensioen en rond de 65. De generatie die de architecten zijn van de problemen.

Eigenlijk is het wel een cynisch. Alle mensen die de uitdrukking negatieve groei gebruiken, zeggen het eigenlijk wel goed er is niets, maar dan ook niets, goed aan zo'n groei. Het is alleen maar negatief want het leidt tot totale vernietiging.

Stop met het streven naar groei. Kijk naar krimp als oplossing. Hoe? Dat weet ik niet, heb jij een idee?

Ik heb het uit, een zeer boeiend boek: Voorbij het vanzelfsprekende. Het is even stevig doorlezen want de 500 pagina’s lezen soms als een roman en soms moet je er even rustig voor gaan zitten. Het heeft me anders naar de wereld leren kijken. Niet dat het een schokkende verandering teweeg heeft gebracht. Het heeft me nog wat scherper laten kijken.

Waar gaat het om: we zijn dingen heel gewoon gaan vinden die het eigenlijk niet zijn. Een overheid die ons steeds meer vrijheden afneemt vaak onder het mom van veiligheid. Wet en regelgeving wordt steeds meer gevormd door incidenten. De brand in Volendam of de vuurwerkramp in Enschede zijn er voorbeelden van. Maar ook recentelijk Haaksbergen of afgelopen week de hoogwerker in Oosterwolde. Vast dat er bij gemeenten nu scherper gekeken wordt  bij een evenement of er een hoogwerker wordt gebruikt.

De overheid trekt steeds meer dingen naar zich toe. Bijvoorbeeld zie ik veel programma’s bij de overheid om innovatie te stimuleren. Wat mij betreft totale onzin. Vroeger dacht ik er misschien wel anders over maar langzamerhand begint het me te irriteren. Er wordt belastinggeld geïnd die vervolgens  in de vorm van subsidie terug wordt gegeven om innovatie te stimuleren. Als er iets is waar een overheid geen verstand van heeft is het wel innoveren. Want een innovatie zal eerst een vorm van groei hebben moeten doormaken voor het kan worden herkend als innovatie. Dan wordt het vaak door de overheid beoordeeld. Misschien wel door een ambtenaar die net een training heeft gevolgd “innoveren kan je leren”. Grotere onzin is er niet in mijn ogen. Innoveren door een ambtenaar in een omgeving die gericht is om risico’s te beperken. Inmiddels zijn er hele volksstammen bezig ons overheidsapparaat te leren innoveren. Hordes ambtenaren hebben al goeroes horen spreken over lifehacking, quantified self, omgaan met social media en meer van die nieuwigheden. Op weg naar Ambtenaar 2.0 of zelf 3.0. Of nog beter maatschappij 3.0. Tegelijkertijd houden die goeroes de situatie mooi in stand. Ze hebben een eigen industrie gemaakt. Tientallen mensen in de zaal of liefst meer dan 100, totaal geen interactie.  Met als gevolg dat de man op het podium een ego krijgt die soms niet meer in de zaal past. Een wel heel traditionele benadering.

Echte innovaties komen altijd van onder af. Het is iets wat evolutionair groeit. Zelden is er een “Eureka moment”. Voorafgaand aan dat “Eureka moment” is er al een poos een inzicht aan het groeien. Ik ben benieuwd hoeveel mensen van een leergang “Innoveren kan je leren” echt aan het innoveren zijn geslagen. En als ze al iets vernieuwend zijn gaan doen is het vast niet door het bezoeken van een lezing over innovatie. Dat is veel te veel vanzelfsprekend. Hoewel we dat wel met zijn allen zijn gaan geloven. In ieder geval wordt er nog veel geld aan uitgegeven. Ter meerdere eer en glorie van de inleider en de organisator.

Regelmatige lezers van mijn blog weten dat vernieuwing een regelmatig onderwerp is. In onze regio is er een bijzondere wijze van vernieuwing zichtbaar. Het gebied rond om het Lauwersmeer, is een gebied wat vroeger zee was (dus zout water). Na de afsluiting in 1969 is er de afgelopen 46 jaar stilletjes een hoop veranderd. Eerst was er het afsterven van de planten die groeiden in een zoute omgeving. Mensen die de jaren na de afsluiting in het gebied waren kunnen zich de stank van rottende planten nog wel herinneren. Inmiddels zijn bijna alle planten vervangen door zoetwaterplanten. Her en der zijn er nog bosjes te zien die willen groeien in beide omgevingen.

Voor oorspronkelijke bewoners is er veel veranderd. Zoutkamp bijvoorbeeld lag vroeger aan zee en was een vissersplaats. Dat is nog wel een beetje zo maar de zee is nu verder weg. Bij sommige bewoners is de afsluiting een gevoelig onderwerp..

Het is een speciaal gebied waar de natuur zich heeft omgevormd. De mens heeft inmiddels ontdekt dat het er goed toeven is net zoals de vele trekvogels. Een prachtige plaats om te verblijven.

Er heeft zich een groeiend aantal ondernemers gevestigd in het gebied. Het gebied kan nog ontdekt worden. Het laatste weekend van maart, op 28 en 29 maart,  slaan 30 ondernemers de handen ineen en nodigen regiobewoners en gasten uit om deel te nemen aan het Trekfestival. Uniek want de ondernemers hebben zelf het programma ingevuld vol met muziek, kunst, verhalen en andere belevenissen.

Zelf ben ik actief op de zeiltjalk “Groene Eenvoud”. We gaan zeilen op het Lauwersmeer. Na een uur gaan we voor anker op de Fries Groningse grens om met elkaar in gesprek te gaan over het gebied. Deelnemers zijn festivalgangers maar ook politici van Gemeenten en Provincie. We vertrekken op zaterdag om 15 uur en zondag om 11.00 uur. Bij veel belangstelling zijn er meer afvaarten.

Meevaren kan met een festivalbandje. Deze kost 15 euro. Met dit bandje heb je dan wel gratis toegang tot alle andere festival locaties. Bel je me als je mee wilt?

voor meer informatie zie ook www.trekfestival.nl

Nee dit gaat niet over de de Provinciale staten verkiezing van 18 maart. Hoewel je natuurlijk dan wel op me kunt stemmen. Lijst 18. Daar ging mijn vorige blog over. Dit gaat over stem gebruik. Iets waar ik me eigenlijk nog nooit echt goed bewust van was. Tot een paar jaar geleden toen iemand tegen me zei: jij hebt een echte radio stem. Hmm zo had ik dat nog nooit echt bekeken. Als ik mezelf hoor dan vind ik het maar een rare stem. Ik vind het niet prettig om naar mezelf te luisteren.

Toch hoor ik het wel vaker dat mensen mij een warme stem vinden hebben. Laatst stond er iemand op de stoep die me een nieuw energie contract wilde aansmeren en plotseling zei hij. Wat hebt u een mooie stem daar moet u wat mee doen…. We raakten er over in gesprek. Toen het duidelijk was dat ik geen nieuw contract ging afsluiten, was het gesprek snel over. Ik weet nog niet zo zeer of hij bij het volgende adres een compliment maakte over iemand zijn of haar kleding……

Tja wat heb je aan een mooie stem? Gaan zingen? Dat zou kunnen maar dan moet je nog wel wijs en maat kunnen houden. Ik heb wel eens een video ingesproken en dat valt ook nog niet mee. Verhalen vertellen dan? Dat vraagt ook een bepaalde creativiteit die ik niet echt heb.

Nou ja dan blijft er over dat ik gewoon het kan gebruiken om mensen op hun gemak te stellen, rust te brengen in een vergadering. Daarvan word ik me wel steeds meer bewust. Regelmatig zit ik in een vergadering waarbij er een verhitte discussie ontstaat. Meestal meng ik me daar niet zo in want men wil nog wel eens door elkaar heen praten. En daar kom ik slecht boven uit. Soms lukt het me, als ik de gelegenheid krijg om iets te zeggen zodat het gelijk stil wordt. In het verleden dacht ik dat het kwam omdat ik zulke zinnige dingen wist te zeggen. Daarvan ben ik inmiddels steeds minder overtuigd. Ik hoor andere mensen ook erg zinnige dingen zeggen maar daar wordt niet altijd naar geluisterd. Het heeft blijkbaar iets te maken met de klank van mijn stem. Raar om dat te beseffen.

Iets om mee te kunnen doen. Net zoals het postuur iets kan zeggen over de geloofwaardigheid van iemand. Een groot iemand heeft over het algemeen meer invloed dan een kleinere persoon. Handig als je lang bent en manager. Zo kan ik dus iets met mijn stem. Maar wat? Misschien is het handig dat ik mijn stem gebruik om de mening te verwoorden van iemand anders die niet gehoord wordt. (en waar ikzelf ook achter sta). Dat is precies de gedachten achter de partij Vrij Mandaat. Op komen voor wat er in de maatschappij leeft. Geen partij politiek bedrijven. Hè bah nu heb ik het toch weer over politiek. Nou ja ik zou zeggen: laat je stem horen op 18 maart.

De afgelopen weken was ik op een ”learning journey” naar Egypte.  Het land van de piramiden en de Farao’s. Veel mensen reageerden met: “Was het een leuke vakantie?” Nou nee niet echt. Het was geen vakantie al was het alleen al om het weer. Dezelfde temperatuur als in Nederland  soms rond de 10 graden. De trip zat vol met bezoeken aan initiatieven op het gebied van duurzaamheid, ecologisch verbouwen van groenten en Coworking.

Het was een confrontatie met een cultuur die ooit een bol stond van macht en rijkdom. De schatten in het Egyptisch museum zijn overweldigend. Wat moeten de Farao’s rijk geweest zijn. Uit het graf van Toutanchamon  zijn veel schatten gehaald die tentoongesteld zijn in het Egyptisch museum. Eerder waren we al op bezoek bij de Piramiden en daar trof ons de imposante bouwwerken die door duizenden werkers moeten zijn gemaakt. Hoeveel mensenlevens moet dit wel niet hebben gekost. En dat alleen maar ter meerdere eer en glorie van de machtigen uit die tijd. 

De relatie naar onze tijd is overduidelijk ook nu zijn miljoenen mensen slaaf van de superrijken. Ik las het verhaal dat de rijkste familie op de wereld zoveel geld heeft als dat verspreid zou worden onder de wereldburgers, zou iedere wereldburger 90 miljoen krijgen. Hmm wel een bijzondere ontdekking dat na 5000 jaar van ontdekkingen en ontwikkelingen er op dat gebied helemaal niets gewijzigd is.

Ook wel bijzonder om te weten dat de piramide ook staat afgebeeld op het dollar biljet. Daarover gaan er veel verhalen de ronde. Vooral dat het zou gaan over een nieuwe wereldorde met een duidelijk relatie naar macht en onderdrukking (door middel van geld) .

Voor mezelf staat de piramide ook voor de verhoudingen in organisaties, De macht aan de top volgens het model waarlangs de maatschappij is ingericht. In veel landen is dat nog steeds aan de hand en ook Nederland is er niet vrij van. Vraag het maar eens aan de Groningers hoe serieus er met hun belangen wordt omgegaan.   

Toch is er wel hoop. Want in datzelfde Cairo spraken we mensen die actief waren op het Tahririplein tijdens de revolutie. Ze hebben vrienden verloren maar waren erg positief over de ontwikkelingen. Egypte is nog steeds niet echt een veilig land om naar toe te gaan volgens de site van onze rijksoverheid. Toch hebben we ons geen moment onveilig gevoeld. Wel was het leger en de politie duidelijk aanwezig op sommige plekken. De mensen die we spraken wisten ook zeker dat hun E-mail verkeer en telefoon verkeer in de gaten worden gehouden door de overheid. Toch hadden ze wel één ding gemeen. Ze waren optimistisch over de toekomst. Erg enthousiast om de schouders er onder te zetten. Ondanks dat ze niet geloven in de overheid die er alles aan doet om de boel onder controle te houden en er vooral voor de zorgen dat ze voldoende macht kunnen blijven uitoefenen.

Als ik dan bij terugkomst de berichten hoor over de bodemdalingen in Groningen en hoe één en ander weggemoffeld wordt dan is er eigenlijk geen verschil met Egypte. Misschien kunnen we nog veel leren van de mensen in Egypte die met veel geduld en doorzettingsvermogen veel veranderd hebben in hun land. Als we echt zat van zijn dan hoeven we niet de Grote Markt te blokkeren. Het Julianaplein bezetten levert veel meer op want dat is me wel duidelijk geworden het Tahririplein is ook gelijk het plein waar heel veel verkeer langs gaat. Maar dat is niet het enige. Veel van de mensen die bij de revolutie betrokken waren vormen nu een hechte gemeenschap die elkaar gemakkelijk weten te vinden. Ze willen echte veranderingen in hun land.

Sinterklaas is al weer achter de rug en dus is het ook weer een poos rustig rond de kleur van Piet. Toch wil ik er wel nog even op terug komen want ik zag tijden geleden al een video die me er aan doet herinneren.  Het is een video over een discussie in een klas waar een meisje een aanvaring krijgt met een docent.

Het begint ermee dat de docent het heeft over luisteren. Luisteren doe je als je aandacht hebt voor iemand. Ze legt uit wat het is om met een open houding te luisteren. Geen armen of benen over elkaar. Vervolgens steekt er een meisje de hand op. De docent valt tegen haar uit als je de hand opsteekt ben je bezig met jouw eigen standpunt in je hoofd en belemmert het je om echt te luisteren. Mooi, zo had ik het nog nooit bekeken. Het klopt ook wel volgens mij. Ik kan me herinneren dat ik ook eens zat te wachten op een beurt en de hele tijd was ik eigenlijk bezig mijn standpunt vast te houden.

Wat daarna in de video gebeurt is nog veel heftiger. Het gaat over discriminatie. Daar kan je als blanke wel een mening over hebben maar de docent legt de vinger op de zere plek. Het wordt duidelijk dat iemand met een huidskleur niet de keus heeft om er voor weg te lopen. Als ik er goed over nadenk blijkt de zwarte pieten discussie meer te zijn dan een onschuldig meningsverschil of een traditie wel of niet in stand moet blijven.

Misschien is het wel goed om gewoon eens goed te luisteren naar mensen die er moeite mee hebben. En dan niet met de vinger omhoog zoals het meisje in de video maar oprecht luisteren. Misschien is er dan begrip voor de situatie.

Zelf ben ik er anders over gaan denken mede naar anleiding van dit filmpje. Ik vond de Zwarte Pieten discussie ook maar overtrokken. Misschien hoor ik zelf ook wel tot een minderheid, mensen met een noordelijk accent. Ooit zat ik in een training in West Nederland waar iemand serieus zei, jullie komen dan wel uit Groningen maar jullie zijn niet echt dom. We hebben er hartelijk om gelachen, ook wel een beetje om de domheid van de opmerking. Toch zie ik wel overeenkomsten. Soms word zwarte Piet als dom afgeschilderd. Daar kan je ook om lachen. Er is één groot verschil. Ik kan kiezen me stil te houden of spraakles nemen. Mensen met een andere huidskleur hebben geen keuze.  Ze worden er iedere dag mee geconfronteerd.

Een paar weken gelden zat ik bij een bijeenkomst waar er pittig gediscussieerd werd. Het was een levendige bijeenkomst. Een groot aantal mensen riepen door elkaar soms wel 3 tegelijk. De aanwezigen vonden het een bijeenkomst met veel energie. Zoals wel vaker werd de levendigheid verward met betrokkenheid. Heel vaak gaat het over mensen die hun eigen standpunt proberen aan de man te brengen. Toen ik de zaal uitliep sprak iemand me aan: “Jan, je hebt helemaal niets gezegd, terwijl ik graag jouw mening ook had willen horen. Waarom heb je niets gezegd?”

Mijn reactie was: ”omdat ik me niet uitgenodigd voelde. Als er veel mensen door elkaar roepen wat heeft het dan voor nut er overheen te roepen als toch niet geluisterd wordt?” En als ik wel de gelegenheid had gekregen zouden er ook gelijk reacties op komen. Dit om aan te geven dat er anders tegen aan gekeken werd of dat ik geen gelijk had. Deze week las ik ergens: “Ik vind het helemaal niet erg dat je een andere mening hebt. Maar wel dat je vindt dat ik ongelijk heb.”

Want het is maar net hoe je er tegen aan kijkt. Als je iemand vraagt om een ei te tekenen zal het nooit een mooie ronde cirkel worden terwijl een ei dat natuurlijk wel is als je er van boven (of van onderen) tegen aan kijkt.

Juist in een gesprek waar er verschillen van inzichten zijn is het goed om te kijken waar komen die verschillende meningen en standpunten vandaan. Daar kom je alleen achter als je luistert maar ook als je duidelijk kunt maken hoe je tot zo’n standpunt komt. Dan blijkt dat een eivorm ook mooi rond kan zijn.

Mijn vorige blog ging over luisteren en de video erbij ging over het belang van luisteren.  Dezelfde  Jualian Treasure heeft ook een mooie TED talk over hoe je effectief een boodschap kan overbrengen. Daarin is te horen dat als je goed een punt naar voren wilt brengen het helemaal niet nodig is om hard te roepen.

De wereld zou er een stuk beter uit zien als we een ieder dezelfde rechten en plichten konden geven. Want wat maakt dat de één zich vaak boven de ander stelt. Omdat iemand gezegend is met een sterk lichaam, een mooi lichaam of met veel intellect? Wat doen we dan met mensen die van nature zwak zijn of kenmerken van Altruïsme hebben? Ze worden vaak weggedrukt door krachtige mensen die zeggen dat ze handelen in naam van het groter geheel. En wie bepaald of het inzetten voor het groter geheel wel de daden rechtvaardigen?

Ik kom op deze opmerkingen omdat ik een verhaal las van Albert Einstein die in een kort Essay uitlegt hoe hij de wereld ziet. Hij vertelt dat hij zich wel honderd keer per dag beseft dat zijn innerlijke en uiterlijke leven is gebaseerd op op het werk van andere mensen, levenden en doden, en dat hij zelf steeds moet oefenen om te geven in dezelfde mate als die hij heeft ontvangen en ook nog steeds ontvangt. De idealen die zijn pad hebben verlicht, keer op keer,  hebben hem nieuwe moed gegeven om het leven blijmoedig onder ogen zien. De idealen zijn vriendelijkheid, schoonheid en waarheid.

Prachtig verwoord. Maar hoe zit het dan met al het geweld wat er op de wereld is? Daar heeft hij een mooi passage voor. Dit onderwerp brengt mij op het ergste: “ontsluiting van de kudde leven, het militaire systeem”, wat ik verafschuw … Deze besmettingsplaats van de beschaving zou moeten worden afgeschaft met de groots mogelijke snelheid. Heldendom op commando, zinloos geweld, en al de walgelijke onzin die plaats vindt onder de naam van patriottisme – hoe hartstochtelijk Ik haat ze!

Dat maakt zijn verhaal super actueel. De acties van IS en de reacties van landen daarop. Wat maakt dat we als westen vanaf een afstand mogen bombarderen. Het militaire systeem is allang niet meer wat het was. Vroeger ging het om het beschermen van je eigen stam, dat was man tegen man. Het werd land tegen land en nu is de grens helemaal zoek. Nu zijn we de belangen van de wapenindustrie aan het beschermen.

Het raakt me extra omdat ik zelf ook soldaat ben geweest. Ik ben opgegroeid ben met het beeld van Jan Soldaat, als held, die zijn leven geeft voor volk en vaderland. Als kind draaide ik wel vaak een liedje wat me erg aansprak. Het was een liedje dat populair was bij piratenzenders. Het mooie van Internet is dat je veel dingen kan terugvinden,het was leuk om dat liedje weer te horen. Bij het beluisteren van het lied  merk ik op dat er nog steeds het beeld van de soldaat als beschermer van het land er bij mij diep in zit  Het doet nog steeds iets met me.

Dan komen weer beelden boven uit mijn jeugd en hoe simpel het leven toen was. Maar de wereld is veranderd en ook mijn beeld van oorlog. Zeker nu ik lees wat Einstein er over zegt. Zijn verhaal sluit veel beter aan bij mijn beeld zoals ik de wereld nu zie. Hoe kunnen we de mensen die verstoten zijn uit de kudde er weer bij betrekken? Vraag het aan de mensen die weggedrukt worden door de krachtigen. Zij weten het beste wat een lone wolve drijft, zij kennen het gevoel niet gehoord te worden.

Iedere zondagavond is de uitzending van Tegenlicht. Het programma dat zich bezighoud met toekomstige zaken die ons gaan raken. Veel van de onderwerpen zijn al eens in mijn blog voorbij gekomen, basisinkomen, verdwijnen van arbeid of hoe we omgaan met onze kleine planeet. De woensdag erop is er (ook in Groningen) de gelegenheid om over de uitzending na te praten. De Meetup. De afgelopen week ging het over Groen Goud. Hoe we de aarde uitbuiten in plaats van gebruik te maken van de natuur.

De bijeenkomst was in Hornhuizen op het Hoogeland. Midden in een groot agrarisch gebied. Vragen als: is de grond nog van dezelfde kwaliteit als zeg 100 jaar geleden? Of is landbouw verworden tot een bijna industrieel proces. Het leven in de bodem doodmaken en de grond gebruiken als drager waar we voldoende voedingsstoffen aan toe voegen om de plant optimaal te laten groeien. Dat laatste bleek niet helemaal het geval maar echt natuurlijk is het al lang niet meer. Door schaalvergroting is de landbouw in een soort wurggreep gekomen van grote (winkel)bedrijven die bepalen wat de prijs is. Maar ook de machines zijn gebouwd op grootschalig bewerken van akkers. Die dure machines moeten wel voldoende productie draaien dus is het een beetje een doodlopend traject. Dus is “natuurlijk boeren” niet echt een keus of je moet ook alternatieve verkoopkanalen vinden.

Die alternatieve verkoopkanalen zijn er wel, maar nog veel te beperkt. Als je daar met elkaar over in gesprek gaat blijkt er wel belangstelling voor te zijn. Natuurlijk was het wel een selecte groep daar in Hornhuizen. Het brede publiek lijkt het niet te raken en leeft onder een glazen stolp lijkt het wel. Het enige wat bij ons steeds terugkomt in het nieuws is de Zwarte Pieten kwestie. En natuurlijk de F16’s die bij ieder bombardement en beschieting nog meer mensen in de overtuiging drukt dat het westerse systeem ook dood en verderf zaait. IS is om bang van te worden maar straaljagers geven ook niet direct een veilig gevoel lijkt me.  Dat is waar soldaten voor zijn opgeleid. Getraind om vanuit een relatief veilige omgeving door middel van vliegtuigen en drones personen uit te schakelen. Wat zou het mooi zijn als er evenveel geld gestoken wordt in het opleiden van mensen om contact te maken.Bruggenbouwers die kunnen zorgen voor en betere wereld.

Want hoe raar het ook klinkt, een mens wordt voor een groot deel gevormd door de omgeving. Als ik aan een bewoner uit het  Amazone gebied vraag of hij geen moeite heeft met de 5 gekrompen hoofden die hij heeft. Dan zal hij zeggen: “ja grote moeite want mijn broer heeft er 12”.  Oftewel we worden gevormd door de omgeving als het gaat om normen en waarden. Dat geldt zeker ook voor ons in het westen. Wij streven over het algemeen bezit als het hoogste goed na. Bezit van spullen, we komen al bij elkaar als er een aankondiging is van een nieuw type telefoon. Mensen staan er midden in de nacht voor op.

Daar wordt de wereld niet beter van. Er is al jaren een initiatief wat een betere wereld nastreeft. Het Venus Project. Alle aspecten van een betere wereld komen voorbij. Als je de tijd hebt bekijk onderstaand video eens op je gemak. Waar kies je voor streven naar het paradijs of Oblivion? (ondergang). Kom je ook naar de Meetup?