Jarenlang heb ik me neergezet in “het stille midden”, daar waar meningen elkaar ontmoeten en waar je kunt luisteren. Een ander te zien, te horen, maar lang niet altijd te begrijpen. En vaak moet ik denken aan mijn moeder die dan uitspraken had als: “Je moet maar zo denken, ze hebben niet meer verstand.”
Ik citeer mijn moeder wel vaker. Niet dat ik toen ik jong was zo’n goede band met haar had (ook niet echt slecht trouwens). Ooit gooide ze me voor de voeten: “Jij…? Jij was voor je geboorte al een dwarsligger.” Ik werd gehaald met een keizersnede. Moeder en zoon hadden een heftige ervaring gehad en we kregen beiden rust. Mijn moeder zag me voor het eerst na twee dagen. (Over hechting gesproken.)
Later in mijn leven kwam ik op een straat te wonen met de naam Dwarshaspel. Hoe betekenisvol kun je het hebben? Een beetje met een knipoog natuurlijk, want echt dwarsliggen doe ik volgens mij niet. Wel dat ik het niet altijd, overal mee eens ben. In dat geval haak ik af. Dat wordt soms uitgelegd als dwarsliggen, want ik doe lang niet aan alles mee. De wereld is te groot en complex om je overal mee te bemoeien. Aan de andere kant laat ik graag een tegengeluid horen.
Dat dwarsliggen heeft een negatieve klank. Maar ik hoorde vanmorgen de uitdrukking “dwarsliggers houden de rails recht”. Dat sprak me gelijk aan, want we zijn met elkaar aan het ontsporen, de kloven worden steeds groter. Misschien goed om toch een en ander eens te benoemen. Ik kan er zo een aantal noemen en proberen de standpunten bij elkaar te houden, want het is nooit alleen zwart-wit.
Hier ga ik:
Conservatief versus progressief Diep in mijn hart ben ik conservatief. Ik hou van traditie en oude normen en waarden, maar niet alleen. Ik geloof in de vooruitgang en dat we in staat zullen zijn in de toekomst een betere wereld te krijgen.
Duurzaamheid Duizenden windmolens en zonnepanelen lijken de oplossing, maar reken je het door, dan zie je dat het niet volstaat zonder opslag of back-up. Tegelijkertijd verpesten we ons mooie Groningse landschap. Ik lig dwars door te zeggen: laten we inzetten op innovatie voor vrije energie, maar dan wel zonder de macht van de grote energiebedrijven te laten domineren. Dat houdt de rails bijeen: realistisch én hoopvol.
Medicijnen versus alternatieve geneeswijze We hebben veel te danken aan medicijnen. Maar de rol van Big Pharma is veel te groot en natuurlijke genezing zwaar onderschat. Het lichaam kan zelf heel veel aan. Hoog tijd om de studie medicijnen weer studie geneeskunde te noemen. Beide hebben waarde – het gaat om integratie, niet om óf/óf.
Poetin, Rusland en Oekraïne Poetin is geen lieverdje en Rusland kent een geschiedenis van onderdrukking. Ik ben blij dat mijn wieg in Nederland stond. Maar Rusland heeft de uitkomst van de Tweede Wereldoorlog bepaald. Het offer van Rusland was gigantisch. Oekraïne speelde daar een heel bijzondere rol in. Zomaar een land binnenvallen is in mijn ogen not done. Wat het Westen met de VS voorop in andere landen heeft uitgespookt, liegt er ook niet om.
Eigen verantwoordelijkheid Van huis uit heb ik als boerenzoon meegekregen dat ik zelf mijn eigen boontjes moet doppen, net als een ieder ander. Je kunt niet leren opstaan als je nooit gevallen bent. Maar daar waar het niet lukt, is het niet meer dan normaal dat je een handje helpt. Klaarstaan voor een ander is niets mis mee. Van anderen eisen dat ze dat ook altijd moeten doen, gaat me net even wat te ver.
Luid versus stil Mensen die altijd aan het woord zijn, luisteren vaak slecht. Stille Willies weten vaak heel goed wie je kunt vertrouwen en wie niet (ze voelen het vaak). Juist mensen die veel geleerd hebben, kunnen het vaak goed verwoorden, maar of die woorden waar zijn, is maar de vraag. Misschien luisteren de stille types wel beter naar de waarheid dan de welbespraakten.
Het mooie van de beeldspraak over rails is dat ze elkaar nooit zullen raken. Dat er verschillende meningen zijn, is mooi. Er ligt een grote rol voor dwarsliggers om de rails bij elkaar te houden, want daarover kan de trein naar de toekomst rijden.