Ooit was ik recruiter binnen de automatisering. We zochten echte specialisten maar die toch ook wel sociaal en communicatief waren, met veel belangstelling voor nieuwe ontwikkelingen. Nu had ik bedacht dat de te vinden personen om te beginnen diepgaande technische kennis moesten hebben maar ook wel in de breedte belangstelling voor aanpalende gebieden. Dus een beetje een globaal breed en zeker op onderwerpen de diepte in.
Eigenlijk een kruizing tussen generalist en specialist waarbij natuurlijk er nooit een zuivere specialist of een zuivere generalist is. Ik tekende op het bord een T maar verbond de uiteinden. Later leerde ik dat dat een T-shape heet en een specialist is een I-shape en een generalist een Dash-shape. Het zag er een beetje uit als.
Toen ik dat tekende riep iemand het lijkt wel een slip. Hilariteit alom. Het werd een begrip in de organisatie en als het ging over te recruiteren van nieuwe medewerkers werd het al snel: ze moeten wel voldoen aan de slip van Jan Hut.
Trouwe lezers van mijn blog weten dat ik pleit voor meer aandacht voor mensen met praktische wijsheid. De veerman tussen de vakman en de abstracte theorie. Het is een redelijk onontgonnen terrein. In mijn tijd in de automatisering kon een specialist maar tot een bepaalde hoogte klimmen met salaris. Wilde hij of zij meer loon dat lonkte het management. Gevolg vaak het verlies van een goede specialist en een nieuwe slechte manager. Reden om het bouwwerk aan te passen en zo kon het gebeuren dat een specialist meer verdiende dan zijn manager.
Nu is het vatten van begrippen in simpele plaatjes typisch iets voor mensen met een dominante linker hersenhelft. De mensen die vaak op Mount Stupid zitten. Dus laat mijn slip maar snel voor wat het is. Maar wat is dan een specialist en wat een generalist? Nou ja ik kan wel proberen het te omschrijven.
Een specialist is iemand die kennis heeft van een vakgebied en daar zich in heeft bekwaamd. Dat gaat in mijn ogen verder dan alleen verstandelijk. Hij verstaat zijn vak en bij een verstoring overziet hij het en kan op grond van zijn ervaring handelen. Dat kan zijn door zelf de verstoring oplossen of op basis van de kennis wat hij niet zelf weet ondersteuning zoeken. Vaak zal intuitie hier ook een rol bij spelen en zeker de ervaring.
Een generalist weet van heel veel onderwerpen iets. Kan snel relaties leggen en hierover zaken te duiden. Het gaat vaak over theoretische situaties en hij/zij beschikt over een schat aan kennis, opgedaan vanuit de theorie of van horen zeggen. Waar de specialist de diepte opzoekt om een specifiek probleem te doorgronden, kijkt de generalist juist in de breedte om de grotere context te begrijpen. De generalist functioneert vaak als de verbindende schakel die verschillende disciplines samenbrengt (zonder inhoudelijk veel van de disciplines te begrijpen), terwijl de specialist de onmisbare motor is voor de daadwerkelijke, technische uitvoering. In een gezonde organisatie versterken zij elkaar: de generalist ziet wát er moet gebeuren en wie daarvoor nodig is, en de specialist ziet dat ook maar weet hóé het moet gebeuren.