Een uitgebreider verhaal tref je op mijn Substack
In mijn vorige blog schreef ik over de Veerman, die de brug probeert te slaan tussen de denkers in hun abstracte grotten en de doeners in de praktijk. Maar die taak wordt steeds zwaarder. De denkers hebben zich namelijk verschanst in wat de psychiater Iain McGilchrist een ‘linksbreinige dominantie’ noemt.
Volgens de theorie van McGilchrist is onze linkerhersenhelft dol op controle, statistieken, spreadsheets en starre stroomschema’s. Het is een prachtig instrument om de wereld mee op te knippen, maar het heeft één grote blinde vlek: het mist de nuchteree samenhang. Ze zitten in een grot en zien de echte wereld niet. De rechterhersenhelft bezit juist de intuïtie, het morele kompas en de verbinding met de levende, organische praktijk.
Mooie theorie, misschien net even te hoog gegrepen voor mij want ik heb geen verstand van hersenen. Wat ik wel herken is dat mensen op te delen zijn in denken in abstractie en geloven in cijfers en modellen en mensen die meer op waarneembare zaken vertrouwen en opintuitie. Onderbuikgevoel zoals “hier klopt iets niet”
Vandaag de dag is de balans volledig zoek. Onze maatschappij lijdt aan een linksbreinige denkziekte. De elite kijkt alleen nog maar naar papieren modellen en dwingt de rauwe werkelijkheid om zich daaraan aan te passen. En wie vanuit zijn gezonde onderbuikgevoel zegt dat het model niet klopt, wordt door de spreadsheet-managers direct buiten spel gezet. Je begrijpt het niet of nog erger je bent een complot denker.
Als je het eenmaal gezien hebt kan je het niet meer “ontzien”. Ik heb een aantal voorbeelden
1. De biologie van de linkerhelft: Mannen en systemen
- De mannen en hun vakjes: Mannen hebben biologisch en historisch gezien een grotere kwetsbaarheid voor de valkuilen van de linkerhersenhelft.
Een prachtige hilarische video legt het ook nog eens uit.
2. Complotdenken als hyper-linksbreinige gijzeling
Niemand wil complotdenker genoemd worden (door linksbreinigen) want dan nemen ze je niet meer serieus. Dus durven veel mensen niet benoemen dat er iets mis is. Maar het zit net iets anders.
- Complotdenken begint bijna altijd met een gezonde, rechtsbreinige vonk: een intuïtief onderbuikgevoel in de kroeg dat aanvoelt dat het officiële verhaal van de overheid rammelt. De geschiedenis (toeslagenaffaire, gaswinning) geeft deze intuïtie vaak achteraf gelijk.
- De Valkuil: Het gaat mis wanneer de persoon vanuit de intuitie ook gaat denken in systemen De linkerhersenhelft gijzelt de gezonde intuïtie en bouwt er een heel nieuw verhaal omheen: alles wordt lineair oorzaak-gevolg. De complotdenker en de technocraat gebruiken zo exact dezelfde linksbreinige denktrant: beiden verklaren hun eigen model heilig en verliezen het zicht op de weerbarstige praktijk. Ziedaar de kloof die bijna iedereen ziet.
3. COVID, Fauci en de 1,5 meter: Het uitschakelen van Tegenmacht
- Nog een voorbeeld: Het COVID-beleid en het optreden van Anthony Fauci vormen de ultieme demonstratie van deze ‘denkziekte’. Maatregelen (lockdowns, maskers, 1,5 meter) werden zonder hard bewijs doorgedrukt omdat het model dat dicteerde. Het immuunsysteem werd teruggebracht tot een machine die een software-update (mRNA) nodig had, waarbij de rechtsbreinige context (natuurlijke immuniteit, algehele gezondheid, alleen gevaarlijk voor ouderen boven de 65) werd uitgewist.
- Recentelijk: Fauci’s weigering om voor de Amerikaanse Senaat open kaart te spelen—en zijn honderden beroepen op zijn zwijgrecht—laat de vastgelopen technocraat zien die weigert verantwoording af te leggen aan de fysieke praktijk.
- Isolatie als Wapen: De 1,5 meter en het bijeenkomstenverbod hadden het effect van atomisering. Tegenmacht ontstaat wanneer mensen fysiek schouder aan schouder staan zoals rechtsbreinige mensen doen. Door mensen te dwingen tot digitale code (Zoom/Teams), grijpt de technocraat de absolute controle. Dit was geen bewust vooropgezet complot van genieën, maar het automatische mechanisme van een linksbreinig systeem in de stress.
4. De olifant in de kamer: Stikstof en het knechten van de boer
- De Computermacht: Het stikstofbeleid is het meest rücksichtloze voorbeeld van hoe een abstract computermodel (AERIUS) de rauwe, fysieke werkelijkheid van het platteland volledig heeft geknecht. De overheid regeert niet op basis van wat ze buiten op het land ziet, maar op basis van een model dat stikstofneerslag tot op de mol nauwkeurig berekent op een virtuele vierkante meter natuur, kilometers verderop.
- De Blinde Vlek: De natuur—een complex, dynamisch en rechtsbreinig organisme—wordt door de linkerhersenhelft gereduceerd tot één enkele indicator: stikstof.
- De Geknechte Vakman: De boer is bij uitstek van oudsher de rechtsbreinige vakman. Hij werkt met de seizoenen, met levende have, en heeft een diepe, intuïtieve binding met de grond. Hij voelt aan de klei en kijkt naar de lucht. Dat maakt hem onafhankelijk en ongrijpbaar voor de technocraat. Als de boer zegt: “Kom kijken, de natuur staat er prima bij,” lachen ze hem vanuit hun grot uit. Hun model zegt immers wat anders.
De lijst is oneindig als je het wil zien:
- Natuurbranden allemaal klimaat. Maar menselijk handelen, slecht beheer, monocultuur, geen brandgangen noem maar op, legio andere oorzaken. En ja droogte en veranderend klimaat spelen ook een rol.
- Onderwijs: lesgeven via Tablets: rechtbreinig ziet allang dat kinderen niet meer spelen en zichzelf kunnen vermaken. (Dat geldt natuurlijk ook voor volwassenen die verslaafd zijn aan social media).
- Weghalen van parkeerplaatsen of een stadscentrum emissievrij maken: de vakman kan zijn / haar wek niet meer doen. Logistiek een drama.
- Windenergie op zee: de vissers zien de gevolgen
- Fusie van basisscholen: betrokkenheid van de ouders verdwijnt kinderen worden een nummer
- Reorganisaties bij het MBO: vakmensen worden niet meer opgeleid maar er staat wel een futuristisch gebouw;
- Meer geld voor onderwijs is de natte droom van architecten die zich uitleven op ontwerpen waarin leren niet meer centraal staat.
Hoe zit het met jouw voorbeelden??