Blog van Jan Hut

Het is een complexe wereld. Verkiezingen, terwijl ons land in crisis is. En dan heb ik het niet alleen over Corona want dat speelt over de hele wereld. Nee, de politiek is niet meer te vertrouwen! De toeslagen affaire en het aardgas dossier laat zien dat mensen die aan de verkeerde kant van de streep komen reddeloos verloren zijn. Jongeren die  op zoek zijn naar woonruimte moeten thuis blijven wonen of op een armetierig studentenkamer. Degene die mee kunnen in de ratrace hebben dit probleem minder maar ook die zitten met een complexe wereld.

Even wat waarnemingen:

• We worden alsmaar ouder en zelfs op die hoge leeftijd moet er nog alles uit de kast gehaald worden om een leven te rekken.   En in die poging is niet de angst voor een hoge sterfte maar de angst dat onze zorg het niet aan kan. Ik hoorde van een kennis dat ze met een hoogbejaarde zwaar demente vrouw de vaccinatie prik moest halen. Waar zijn we mee bezig? 
• Het krijgen van een lening voor een hypotheek vraagt 3 jaar een stabiel inkomen. Niks te maken met eigen vermogen of perspectief op inkomen. Het gaat om het huidig inkomen. Want stel je voor dat je de hypotheek niet meer kan opbrengen? Volgens mij was daarvoor het huis juist onderpand.  Maar daar gaat het al lang niet meer om. We hebben een paar jaar geleden ons huis voorgeschoten vanuit een oudedagsvoorziening. Een lening met een last van € 400,- konden we niet krijgen want dat zouden we niet kunnen opbrengen terwijl we daarvoor al een paar jaar voor € 900,- hadden gehuurd. Het is ons 3 jaar geleden gelukt maar dat lukt nu niet meer. 
• In de politiek gaat het niet om samenwerking maar om uitsluiting door coalitievorming. Wie doet het met wie. En binnen die coalitie krijgt de grootste partij haar zin. Zo kan het gebeuren dat een partij met 30% van de stemmen de dienst uitmaakt. En die partij wordt verweten van een doctrine dat is er echt iets in ons land aan de hand.
• We hebben een veel te grote veestapel. Intensieve veehouderij in megastallen, grond dat door gigantisch zwaar materieel wordt samengedrukt tot een betonplaat waar geen leven of micro organismes meer in leven. Terwijl organisch verbouwd voedsel meer smaak heeft en ook gezonder is. Maar biologisch boeren is bijna onmogelijk.
• Het MKB wordt doodgedrukt door wereldwijde spelers. Er moet nog steeds meer on-line. Terwijl bedrijven als Amazon, AirBnB, Uber de winst afromen. Je kunt een rol spelen in deze gekkigheid maar algoritmes zorgen er voor dat je er net van kan leven. 
• Energie… vul maar aan: met subsidies worden megaturbines neergezet die vervolgens energie leveren aan datacenters van wereldspelers. Omwonenden zitten opgescheept met de ellende.

Ondertussen op wereldniveau

Deze zaken staan niet allemaal los van elkaar. Eens per jaar komen de wereldleiders bij elkaar in Davos. Daar is een programma opgestart The Great Reset. Gelukkig communiceren ze er wel over. Claus Swab heeft er een boek over geschreven. Wikipedia schrijft erover Men wil mondiaal een nieuwe economische en politieke orde inrichten, om welvaart en inkomen te verdelen wat moet zorgen voor minder sociale ongelijkheid Daarbij voorziet het WEF een toekomstig scenario zonder bezit van eigendom met de slogan: “Ik bezit niets, heb geen privacy en het leven is nog nooit zo goed geweest.

Wat het met mij doet?

Gezonde twijfel! Want wie zijn lid van het WEF? Facebook, Microsoft, Google, KPMG, KPN, Unilever (Rutte) , McKinsey (Hoekstra), Uber en nog een hele lange lijst. Bij deze bedrijven schuiven ook politiek leiders aan. Sigrid Kaag zit in de agenda commissie. Op zich zijn die banden er al langer, maar hier worden plannen gesmeed. Die plannen staan gewoon in een boek. Zonder al te veel er over uit te willen wijden…. op de partnerlijst kom ik ook tegen: Bayer (je weet wel het bedrijf waar Monsanto is opgegaan) maar dan wordt het echt boeiend AstraZeneca, Pfizer, Moderna en Johnson & Johnson. Uit deze dodelijke verstrengeling is maar op een manier uit te komen. Terug naar lokaal. Ik heb mijn vertrouwen verloren in veel zaken. Ik geloof niet dat het goed komt met de corona aanpak, het klimaat, de gezondheidszorg, ons voedsel en nog veel meer. Alles is met alles verstrengeld, politiek, bedrijfsleven, zorg, overheid en onderwijs.  

Ok mijn eerste stap het boek Great reset lezen, vervolgens stemmen en dan niet op een partij van de coalitie. Einstein had een mooi gezegde: “Je kunt een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt”. Welke partij wel? Dat weet ik nog niet. Woensdag wel. Vervolgens actief zijn in mijn eigen omgeving: lokaal. 

Ondertussen een poosje geleden dat ik een blog schreef. Dit wordt de eerste van het jaar. In corona tijd is er voldoende om over te schrijven iedere dag is dat wel iets waar ik op zou willen reageren. Mijn mening is er ook maar één die weinig toevoegt aan al de uitingen die voorbij komen. Of er een groot plan is geloof ik niet echt. Ik kan me wel voorstellen dat er zoiets zou kunnen zijn. Ooit in het verleden zijn er oorlogen gevoerd die gebaseerd waren op verzinsels. Dan hoeven we niet een zo heel ver terug in de tijd. Ik stoor me wel aan mensen die Wappies wegzetten. Neem ze in vredesnaam serieus en je hoeft niet hun standpunt te delen.

Over serieus nemen gesproken. Langzamerhand neem ik onze overheid niet echt meer serieus. De maatregelen buitelen over elkaar heen en hebben langzamerhand een achterlijk niveau. In een officiële mededeling valt te lezen dat we alleen sneeuwballen mogen gooien binnen een gezin.  Dat iemand dat serieus kan schrijven op de site van de overheid. Tegelijkertijd zie je de politie op de Dam in Amsterdam in een sneeuwballengevecht met omstanders. Prachtig dat dit kan, het geeft ook gelijk het belachelijke van sommige overheidsregels weer.

Ik heb van veel dingen geen verstand maar ooit was ik hoofd beveiliging. En weet uit die tijd hoe lastig het is om maatregelen te nemen die aansluiten bij de belevingswereld van mensen. Alleen dan werken regels. Iedere week wachtwoorden wisselen die bestaan uit 12 karakters met speciale tekens gaat niet werken mensen gaan het opschrijven. Ik heb het meegemaakt dat de wachtwoorden onderaan het toetsenbord zaten geplakt. Maar omgekeerd regels verzinnen die een kleuter begrijpt, helpen ook niet. Haal de sleutels uit het slot of log de computer uit zijn zulke onbenullige regels. Dat begrijpt iedereen.

Ooit vroeg ik het me af in een blog: Zou dat ook een Nederlands woord zijn: Murmureren? Even opzoeken en ja hoor in het oude Nederlands werd het gebruikt als er een mumuratie was tegen een kasteelheer of tegen de koning. Men stond dan bij het kasteel te mopperen of Murmureren! Misschien is het een idee om dat woord in ere te herstellen want eigenlijk is er in ons land ook een beetje een murmuratie. Iedereen heeft het er wel een beetje over en de huidige kasteelheren weten ook niet hoe het moet. Ze nemen maatregelen waarvan het volk weet dat het niet goed is maar ze staan machteloos.

Het is tijd dat er een mumuratie komt. Massaal optrekken. Niet met grote geluid installaties de boel overschreeuwen.   Maar met elkaar praten over wat er loos is, stevig met elkaar in discussie. Niet door één iemand verwoord maar door allen. Leiding geven zonder leiders.

Hoe doe je dat? Kijk naar de spreeuwen, deze dagen zijn ze weer in grote getale te zien tegen de avondlucht. prachtige formaties. En als ze dan een keer met elkaar geland zijn in een boom of op een weiland dan is het een lawaai van jewelste. Een murmuratie. Niet hard maar veel omvattend. Als spreeuwen al indrukwekkend kunnen zijn met mompelen hoe zal een mumurerende menigte dan klinken?

In plaats van schreeuwen op het binnenhof met elkaar volop in gesprek.

Eigenlijk zagen we al een beetje hoe het volk murmureerde tegen de koning met tweets zo hard dat hij het in Griekenland hoorde. Wat een mooie beeldspraak, was onze regering maar niet zo doof tegen murmureren.

Vanmorgen las ik een uitdrukking die Jan Rotmans gebruikte. In een podcast noemde hij de “Illusie van machteloosheid”. Toen ik ging surfen waar die uitdrukking vandaan kwam stond gelijk eronder een pagina over “De vrijheid van machteloosheid”. Dat inspireerde me gigantisch. Ik volg Jan Rotmans al een poos en geweldig waar hij mee bezig is. Op één punt ben ik het echt met hem oneens. Hij noemt de periode waarin we zitten transitieperiode, een overgang van het één naar het ander waarbij de suggestie wordt gewekt of we daar veel invloed op hebben. Volgens mij zitten we in een periode van transformatie. Het oude stopt en het nieuwe is nog niet zichtbaar. Daartussen zit een periode van liminaliteit zie ook een eerdere blog. De periode van “Niet meer” en “Nog niet”. Het overkomt ons we hebben er niet veel invloed op. 

Jan Rotmans had het in het verleden vaak over kantelaars. Net alsof iemand met een hevel de situatie kan doen kantelen. Ik zie ook mensen in hun profiel hebben staan dat ze kantelaar zijn. En daar zit nou net de kneep het geeft andere mensen het gevoel dat ze machteloos zijn: ze zouden ook wel kantelaar willen zijn. En wanneer ben je dat, dat je weet waar we heen gaan? En volgens mij weet niemand dat. Juist Corona heeft het nog eens duidelijk gemaakt, ineens is het er. In een week tijd zaten we thuis. Verwarring alom want hoe zit het nieuwe normaal er uit? We zijn nog aan het rouwen over het verlies van het oude dat we iedereen konden knuffelen als we wilden troosten, handen schudden bij kennismaken, met de familie rondom een ernstig zieke, dorpsfeesten of festivals waar we uit ons dak konden gaan. Dat is er niet meer en misschien komen delen weer terug. En sommige dingen komen ook nooit meer terug.

Dat geeft een machteloos gevoel. Daar liggen ook kansen want hoewel thuiswerken niet altijd een zegen is geeft het ook voor veel mensen een ervaring dat er meer is dan kantoorleven. Zonder werk komen zitten is vervelend, triest en heftig. Het geeft ook wel een vorm van vrijheid. Werken bij een bedrijf waar het alleen maar draait om groei en geld verdienen voor de eigenaar of aandeelhouder geeft zelden vreugde. Of je moet al de vreugde halen uit competitie.

Alles wat Jan Rotmans zegt kan ik me in vinden. Wat wel mist is de periode van bezinning en rouw. En wat dat betreft zijn we er nog lang niet. Veel zaken zullen nog verder afbrokkelen. Persoonlijk geloof ik niet in de energietransitie naar duurzaam door middel van zonne- en windenergie. Het blijft gegoochel met oude systemen die uitgaan van groot groter grootst. Biomassa is een van die verzinsel uit het oude systeem en Zonne en windenergie in de huidige vorm gaat ons te weinig opleveren. Met een beetje rekenen wordt dat wel duidelijk. Voedsel is net zo een verhaal. We hebben net de peren ingemaakt. Mooie hobby maar zelf je voedsel verbouwen is maar voor een selecte groep. Tijd en ruimte is daar een beperking.  

Kortom, We zitten middenin de overgang. Het oude sterft nog verder af. Het nieuwe is nog niet in zicht. Het heilige geloof in groei en vrije markt zal eerst moeten verdwijnen. Het nieuwe verwacht ik uit gemeenschappen en hoop dat de dominantie van kapitaal en macht verdwijnt. Hoe dat nieuwe vorm krijgt? Dat moeten we samen doen.

• Ik begrijp er echt niets meer van. Al die beweringen al die verhalen die me soms zo logisch klinken maar soms ook te dom voor woorden. De verhalen over Corona die nu al wekenlang de media beheersen. We hadden in Nederland al een echte soap met PFAS. Normen die ook niet leken te kloppen en die na verloop van tijd bijgesteld werden. Is met Corona ook zoiets aan de hand maar dan wereldwijd?

Wat Maurice de Hond beweert, klinkt mij als er logisch in de oren. Ik heb hem nu een aantal keren horen uitleggen hoe hij het ziet en eerlijk… Volgens mij snijdt het hout. En zijn verhaal staat niet alleen, ook de actie van Smart Exit steekt logisch in elkaar. Trouwens lijkt dat verhaal is een kopie van Maurice.

Kijk ik naar de statistieken dan begrijp ik er echt helemaal niets van. De cijfers van Nederland zijn gebaseerd op drijfzand. In ieder journaal wordt verkondigd dat de cijfers die genoemd worden niet betrouwbaar zijn. Deels omdat ze achterlopen maar ook omdat we (te) weinig testen in Nederland. En dan de geluiden uit het buitenland waar we helemaal geen touw aan vast kunnen knopen. Wat is hier in vredesnaam aan de hand?

Heel vaak moet ik denken aan de konijnen op Schiermonnikoog. Het ene jaar stikt het ervan en opeens is een massale sterfte…. Myxomatose. Zo steekt de natuur in elkaar. Als een ding duidelijk is dan is het wel dat eigenlijk met teveel zijn op onze blauwe bol. Onze soort heeft intussen wel ontdekt hoe we veel varianten van “Myxomatose” voor mensen kunnen voorkomen of hoe we ons er van kunnen genezen.  

Ik kreeg een interview onder ogen met  Dr Zach Bush (met dank aan Henk Koopmans). In het interview schetst Zach hoe de wereld van virussen en natuur er volgens hem uitziet. Ook hier een prachtige uitleg. Ook hier bekruipt me het gevoel dat er veel meer over te vertellen is dan dat we horen. Uitbraken in Brabant veroorzaakt door Carnaval. Klinkt logisch maar met de uitleg van Zach erbij, hoge mate van verontreinigde omgeving. Je hoeft er maar te rijden en je ruikt het. Het interview maakt je nederig. Het is wel even doorzetten 1,5 uur.

Geloof je het allemaal wel of juist niet, het laatste stuk van het interview is echt de moeite waard. Ik hield het niet droog. Wat prachtig verwoord. Het raakte me, want hij beschrijft het geboorteproces geweldig mooi. Mijn moeder vertelde me meerdere keren dat we na mijn geboorte een paar dagen werden gescheiden. Dat was anno 1956 gebruikelijk bij een keizersnee. Mijn hechtingsproces  is dus niet echt goed verlopen. Dat kan best eens gevolgen gehad hebben voor mijn ontwikkeling. Kijkend naar het verhaal van Zack dan ben ik daar wel van overtuigd. 

En mijn moeder? Ze is vorig jaar overleden. Gelukkig niet in eenzaamheid in anonimiteit van een IC vol met mensen met maskers en beschermende kleding. Ze werd 90. Wat de corona wel brengt is dat je nadenkt over je eigen einde.

Een liedje uit het verleden noemde het al: “Where have all the flowers gone”?  Een lied van Pete Seeger. Een lief liedje als je het hoort maar toch politiek geladen. Want de bloemen zijn geplukt door jonge meisjes en waar zijn die gebleven? Naar de jonge jongens! En waar zijn die gebleven zij zijn soldaat geworden. Het lied is door veel artiesten gezongen en stamt uit 1955. Het jaar voor mijn geboorte.

Misschien is het wel het protestlied van deze tijd. Want voor mij staat het ook symbool voor de onderbroken kring. Want hoewel het niet wordt bezongen eindigen soldaten vaak dood. In deze tijd wordt vaak gesproken over Kringloop, Cradle to cradle of Circulair. The Lion King kende het lied The circle of life. Door de mens worden veel Circles onderbroken. Door onze intensieve manier van landbouw en veeteelt is er behoorlijk wat mis. De boeren krijgen daarvan vaak de schuld maar eigenlijk zijn wij allemaal daarvan de oorzaak. 

Ik las in het boek “Grote verwachtingen” van Geert Mak een passage die duidelijk de problematiek beschrijft en die je aan het denken zet. De cijfers van de vogeltellers bevestigden het beeld: de grutto’s en scholeksters waren met meer dan de helft afgenomen, de altijd juichende veldleeuwerik was zelfs bijna uitgestorven: in de jaren zeventig waren er nog bijna een miljoen, in 2019 nog maar vijfendertigduizend.
Pesticiden speelden een rol – er waren steeds minder insecten – maar vermoedelijk had deze neergang vooral te maken met al dat pompen en malen waar de Nederlanders zo dol op zijn, met de kunstmatige riviertjes die in de winter de ene kant op lopen en in de zomer de andere kant, met de veranderde waterstanden die de seizoenen van Moeder Natuur letterlijk op zijn kop zetten: in de zomer nat, in de winter en het voorjaar droog. Geen weidevogel hield het op den duur vol, op die keiharde klei. (lees hier meer voor een uitgebreidere passage)

Afschuwelijk als je beseft wat dit tot gevolgen heeft. Zelf zag ik het dit voorjaar toen ik al wandelend een paar volgens zag lopen op een pas gemaaid stuk gras. Ik kan het mis hebben maar zoekend naar het nest of de jongen. Maar het gaat verder dan alleen vogelnesten beschermen want ook de insecten zijn verdwenen. Toen ik dat las, schoot me opeens te binnen dat ik vroeger in de zomer regelmatig mijn voorruit moest ontdoen van dode vliegen. Dat is inmiddels jaren geleden. 

Een ander voorbeeld van een onderbroken kring: koolmeesjes schijnen ook uit te sterven. Als oorzaak wordt genoemd het gebruik van vlooien en teken gif.  Mezen bekleden hun nest graag met de haren van katten en honden. Het gif om vlooien te bestrijden in de honden- en kattenharen komt via de nog kale huid in de jonge vogels terecht. De jonge vogels bezwijken vervolgens aan de giftige stoffen die daaraan kleven. Maar de natuur slaat terug want mezen zijn de natuurlijk vijand van de Eikenprocessierups. De rups waar we als mens heel veel last van hebben. Eigens schuld.

Dat van het verdwijnen van vogels, insecten en bodemleven in de wei is wel heel zichtbaar. Mijn wandeling dit voorjaar en de zoekende vogels raakte me wel. En het ontbreken van insecten op mijn voorruit is ook zo iets.Misschien moeten we vaker stilstaan bij dit soort “kleine”voorbeelden. Er zijn nog veel groter problemen door het smelten van de ijskappen, de zeespiegelstijging of verdwijnen van zonnevlekken. Maar voor mij begint het met de vraag: Where have all the flowers gone? 

Ken je dat? Het gevoel dat we in 2 werelden leven. Het dagelijkse leven en dan de wereld waarin een grote dreiging bestaat die boven ons hoofd hangt en waar zo nu en dan flarden voorbij komen. Het lijkt wel of we met elkaar een grote struisvogel familie zijn. Toch ontstaat er paniek want anders kan je de aanpak van PFAS en Stikstof niet noemen.

Waar gaat het over? Klimaat, CO2 uitstoot, stijging van de zeespiegel. Ik lig er wakker van. Soms bestaat het voor mij ook niet want het leven is veel te leuk om je al te veel  zorgen te maken. Toch?

Wat moet ik er mee? Misschien over bloggen maar ja dat voegt niet toe, zoveel lezers heb ik niet. Maar niets zeggen is volgens mij ook geen optie. Ik lees een boek van Geert Mak over de mier en de krekel uit 2015, 4 jaar oud en daar schrijft hij over bovenstaand. Hij maakt zich zorgen.

Zaken waar ik me zorgen over maak:

Exponentiële groei. Ooit schreef ik daar al een blog over. Want het vervelende van exponentiële groei is dat zodra je het herkent het eigenlijk al te laat is om het te stoppen. Overlast van muizen in graslanden afgelopen zomer? Eikenprocessierups? Overtoerisme?

Het rare is dat nog hele volksstammen zich bezighouden met snelle groei, FD Gazellen Deloitte Fast 50  etc. Gisteren probeerde ik met iemand die alleen maar denkt in groei, percentages en marktaandeel het te hebben over de zorgen die ik heb. Het was net alsof hij ook met iemand anders sprak. Heb je wel gezien hoeveel deelnemers we daar en daar hebben…. Nog maar eens proberen, of hij wel eens gehoord had van De tragedie van de meent,  waarom mensen altijd het grootste deel van de taart willen? De tragedie is dat gemeenschappen daarom slecht zouden werken. Nou ja als je wat wil, moet je wel in competitie volgens hem. Ik vroeg hem of hij het boek “de meeste mensen deugen” kende. Zijn reactie “ja daar heb ik stiekem al eens naar gekeken. Ik kan iedereen recht in de ogen kijken volgens mezelf”. 

Ik hoop dat hij het boek “de meeste mensen deugen” gaat lezen en begrijpen. Het is een andere wereld van mensen die deugen dan de wereld met mensen die denken dat zaken doen een wedstrijd is waar je champagne drinkt als een concurrent het loodje legt. 

We zullen moeten leren te leven in een andere wereld. Vluchten kan niet meer.

Het was een poos geleden dat ik heb deelgenomen aan een bijeenkomst die  iets met me deed. De afgelopen week mocht ik deelnemen aan een Summit “Reizen naar morgen” in Brugge. Een tweedaagse bijeenkomst met als onderwerp “Het toerisme van de toekomst”. Dat maakte het nodige bij me los. We waren er met een aantal inwoners uit de nieuwe gemeente het Westerkwartier en 2 medewerkers van Marketing Groningen. We reisden samen in een busje, een leuke bijkomstigheid.

In Brugge hebben ze een programma opgezet onder de naam Reizen naar morgen.  Een brede vertegenwoordiging van het toerisme is daar al een poosje bezig met de vraag hoe de toekomst van toerisme eruit gaat zien. 

Dat het totaal anders gaat worden is wel duidelijk want de maatschappij gaat veranderen. Toerisme zal steeds minder gaan om de aantallen reizigers. Daar ligt ook een geweldige kans want juist toerisme brengt mensen in contact met andere  culturen andere denkbeelden. Als er iets is wat we nodig hebben is een andere verhaal een andere benadering van zaken. Toerisme kan ook gezien worden als een mogelijkheid om de transformatie te versnellen. De transformatie om het anders te doen. Dus niet de bus die op het ravijn af dendert langzamer te laten rijden maar juist de bus van richting laten veranderen.

Als toerist op bezoek gaan bij voorbeelden die er al mee bezig zijn. Zorgen dat we als toerist meer achterlaten dan onze voetsporen en vuilnis. Om zo te zorgen dat de regio die we bezoeken gaat floreren. We kregen verschillende verhalen te horen en mochten met elkaar nadenken hoe ga je om met prachtige stille plaatsen. Rondbazuinen dat je er geweest moet zijn zal er voor gaan zorgen dat  het gedaan is met de rust. Steeds komt bij mij Noordpolderzijl voor ogen. Een prachtige plek, het grote niets. Maar op een zomerse dag is het er overvol. In het Dagblad was te lezen dat er 4 camperplaatsen zijn maar dat er regelmatig 8 staan. En het is met campers net als met Cruiseschepen. De meeste voorzieningen zijn aan boord en ze hebben een plaats nodig om het toilet te legen. Duidelijk geen voorbeeld van iets waardevols achterlaten. 

Brugge zelf heeft een binnenstad met 16.000 inwoners. Op een drukke dag komen er 60.000 bezoekers naar het centrum. Volgens onze gids, die er zijn hele leven al woonde, is dat de grens waarop het nog net leuk is. Maar of het tij gekeerd kan worden?

In het Westerkwartier hebben we nog de tijd om daarover na te denken en te kijken hoe dan wel. Ik heb het geluk te wonen in een prachtig dorp Visvliet. Een actief dorp, leuke mensen waar van alles gebeurd. Gasten zijn van harte welkom en we vertellen met plezier het verhaal van Eise Eisinga, geven met plezier een rondleiding door het dorp en de huiskamerwinkel Het Heirhuys. We schenken met plezier een kop koffie eventueel met een stukje koek aan voorbijgangers die zelf mogen bepalen wat het hen waard is. Maar we zitten niet te wachten op mensen die ongevraagd overal doorheen banjeren of jakkeren.   

Als je even afdaalt naar hoe het in het klein is dan is de oplossing voor het groot ook eenvoudiger te vinden. Onze reis heeft ons wel geïnspireerd en wie weet krijgen we een soortgelijk traject in het Westerkwartier: reizen naar morgen.

Het lijkt wel zomer dit jaar met Pasen. Het terras is er klaar voor, veel te vroeg. Het is droog, veel te droog naar mijn gevoel, het zand loopt gewoon van je schop als je in de tuin bezig bent. Niet te veel klagen maar ergens klopt er iets niet.

Dat is met veel meer dingen aan de hand. In Groningen zitten veel mensen met schade en het een na het andere instituut, fonds en loket wordt geopend. Al die aandacht en al dat geld lossen niets op. Heel veel mensen eten ervan maar de gedupeerden worden niet geholpen. Hooguit degene die de wegen weten te bewandelen. Maar ergens klopt er iets niet.

In Frankrijk brandt de Notre Dame voor een deel af en in een paar dagen tijd is er een miljard toegezegd. Macron zou net een speech houden om tegemoet te komen aan de gele hesjes beweging. Logisch dat nu de gele hesjes weer opnieuw in beweging komen. 1 miljard kan zo vrijgemaakt worden voor stenen. Hoe nobel allemaal maar ergens klopt er iets niet.

Er is een groot bedrag beschikbaar voor Groningen. Ruim 1 miljard. Het geld is bedoeld voor het werken aan toekomstperspectief in de regio. 120 Miljoen is er al verdeeld en dit weekend stond er een stuk in het DvhN de Hanze Hogeschool wil 100 miljoen in de ontwikkeling van waterstof. Dat terwijl waterstof nog erg omstreden is. Het opwekken gaat gepaard met veel verlies. De discussies over rendementen geeft mij het gevoel: mooi verhaal, het is mogelijk een oplossing maar ergens klopt er iets niet.

Gaan we weer, net zoals de Economic Board Groningen inzet op 5G. Inmiddels ook geld wat verdampt. 5G komt niet op het Groninger platteland gewoon omdat er veel antennes nodig zijn. 5 keer zoveel als er nu zijn voor 4G. De antennes moeten worden gevoed door glasvezel maar jammer genoeg komt dat er in het bevingsgebied maar mondjesmaat. In stedelijk gebied moet er om de 200 meter een antenne. Huh, hoe zit dat buiten de bebouwde kom, masten erbij maar hoe ga je die voeden. Mooie beloftes maar ergens klopt er iets niet.

De economie groeit, maar de lonen groeien niet terwijl het levensonderhoud duurder wordt. Meer mensen bij de voedselbank terwijl het beter in ons land gaat dan ooit. Verrijking aan de bovenkant en verarming aan de onderkant. Ergens klopt dit helemaal niet.

Er is een nieuwe partij die opeens opduikt uit het niets. Die met veel omhaal en dure woorden toch de vinger op de zere plek legt. Eng, gevaarlijk vooral niet praten over de standpunten als partijkartel, uitsluiten van mensen, blind macht weggeven aan Europa en grote bedrijven, blind investeren in giga energieprojecten, meer aandacht voor eigen geschiedenis en cultuur.  Laten we het er juist wel over hebben want juist de macht van het grote geld en uitsluiten van de mensen aan de onderkant dat is pas eng. Ergens klopt dit niet.

Er is werk aan de winkel. Werk van onder op. Aandacht voor kleine projecten want daar komt de oplossing vandaan. De oplossing voor Groningen zit niet in groot geld dat trekt goudzoekers aan. Met elkaar kunnen we grootse dingen doen. De kleine prins weet het mooi te zeggen: Het wezenlijke is voor het oog onzichtbaar. De oplosrichting zit in die dingen die onzichtbaar zijn: trots, zelfbewustzijn en onafhankelijkheid. Dat kunnen we bereiken door externe adviseurs er uit te werken en langzamerhand zelf dingen te doen. Kijk dan klopt het weer.

Fijne paasdagen

Als ik naar de wereld kijkt door de bril van samenwerking en van onderop verbaas ik me vaak hoe plat de wereld is van vrije marktdenken, oneindige groei en aandeelhouderswaarde. Recentelijk was ik bij de presentatie van een commercieel glasvezelbedrijf aan een gemeente. De wethouder werd voorgelicht op een tenenkrommende manier.

Het werd een betoog waar ik me niet ik kan vinden. De markt die volgens de man van het bedrijf nu geen rendement meer eist van 16 of 17% maar inmiddels nemen ze ook “al” genoegen met 10%. En vervolgens werden alle registers opengetrokken om de wethouder te overtuigen dat een coöperatie toch maar gevaarlijk, niet betrouwbaar is en dat het maar zeer onzeker is of ze het wel allemaal kunnen. Uit het verleden kennen we dit gedrag van IBM of Microsoft. Het staat ook wel bekend als Fear Uncertainty and Doubt. Want je bent  “natuurlijk”beter af bij een groot bedrijf. Klein dat is allemaal onbetrouwbaar en onzeker.

Het zijn tekenen van stuiptrekkingen van een oude economie die gebaseerd is op machtsdenken en dat groot alleen maar goed is. Natuurlijk groot heeft ons veel gebracht. Microsoft heeft standaarden neergezet die inmiddels over de hele wereld worden gebruikt.  En als KPN nog steeds in 13 districten was verdeeld was het ook niet het bedrijf wat het nu is. Of als Ziggo bestond uit honderden kabelnetten was het ook niet in staat de kwaliteit te leveren die het nu doet.

Maar… Als Ziggo wat kleiner was had het niet zoveel problemen met klantenservice, kenden de medewerkers nog de lokale situatie en voelde je dat je geen nummer bent. En de tijd dat KPN echt iets voor de maatschappij deed is ook al lang achter ons.

Gelukkig mocht ik ook reageren en dat ging over trots op mijn regio, betrokken burgers, opkomen voor de kleinschaligheid. Het gaat me echt aan het hart dat onze mooie provincie zo door marktdenken wordt uitgemolken door grote bedrijven die alleen maar denken in winst. En geen oog hebben voor de burger of het kleinbedrijf.

Dat is juist waar coöperaties goed in zijn. Betrokkenheid, nabij en oog voor de klant. Niet de winst voorop stellen. In gewone taal communiceren. Want een gewone burger begrijpt vaak niets van al dat jargon.

Soms is het bijna niet meer te volgen wat er in commerciële bedrijven wordt uitgespookt. Zo zag ik laatst een bedrijf dat de winnaar was van de Healthy Urban Office Challenge Award en won daar € 22.550 mee. Hoe verzin je zoiets?

In mijn blog zoek ik altijd een voorval wat ik meemaak om het vervolgens breder te trekken en dan weer terug te komen op het voorval. Dat lukt niet zo vaak maar soms is een voorval te leuk om te negeren.

Het laatste weekend was weer de Tocht om de Noord. Een wandeltocht door Groningen. Deze keer stond het in het teken van “de Ploeg” een stroming van Groningse schilders. Langs de route stonden veel mensen mooie vergezichten te schilderen. Sommige schilders geconcentreerd, anderen lieten de wandelaars mee schilderen. De wandelaars waren zo bezig met het thema schilderen dat ze niet de “grote ploegen” van landbouwers zagen die speciaal langs de route waren opgesteld. Anderen zagen juist een kudde met schapen die gedekt waren (dus een kleurrijke kont hadden) als iets wat de organisatie zo had geregeld. Die mooie kleuren waren aangebracht door de ram die relaxed in het land lag na gedane arbeid. Hij was te herkennen aan het tuig met het krijtblok.

Het was leuk om de wandelaars te vertellen van die kleuren en de bedoeling. Zodra de ram een schaap dekt krijgt dat schaap door het krijtblok een gekeurde kont. Voor de boer het teken dat als het goed is gegaan het schaap na 5 maanden (min 5 dagen) lammeren krijgt. De boer verwisselt het krijtblok na 17 dagen door een andere kleur en als er met het dekken iets mis is gegaan onderneemt de ram een nieuwe poging. Voor de boer het teken dat de lammeren 17 dagen later komen. In veel gevallen is het in één keer raak.

Eigenlijk is het in de politiek net zo. Heb je eenmaal kleur bekend, dan ben je niet meer interessant. Niet voor niets wordt er veel aandacht besteed aan de zwevende kiezer. In Amerika is dat tot kunst verheven. Mensen waarvan bekend is wat ze kiezen, worden genegeerd. Daar wordt geen energie meer in gestoken. Net zoals de ram rustig lag. De meeste ooien hadden een kleurtje na gedane arbeid.

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan. Ik krijg voor het eerst de kans om op een lokale partij te stemmen. Mijn hart ligt bij de regio en bij coöperatief handelen. Partijen die sterk de vrije markt nastreven hebben niet mijn voorkeur. Dat heeft ons misschien wel welvaart gebracht maar het heeft ook veel collectief goeds afgebroken. De afgelopen dagen ben ik ondergedompeld in het coöperatieve gedachtegoed. Daar ligt mijn voorkeur, nu nog even uit puzzelen welke partij dat het sterkst in het programma heeft staan. Kon je dat maar zien op de rug van de kandidaten. Of ruiken zoals de ram dat kan bij bronstige ooien. Ik ga toch maar eens naar een lijsttrekkersdebat, sfeer proeven (of toch ook een beetje ruiken.)

Het verhaal van storytelling is een boeiende. Uiteindelijk is verhalen vertellen zo oud als de mensheid. Voor we konden schrijven, konden we al verhalen overbrengen.  Vooral reizigers kwamen met verhalen over andere regio’s en andere volken. Reizigers kregen dan ook volop de gelegenheid hun verhaal te vertellen die ze vaak uit 2e hand hadden of van horen  en zeggen.

Inmiddels is er een soort tweedeling ontstaan. Storytelling vanuit de verteller en daarnaast verhalen die je leeft. Het eerste gaat over: hoe vertel ik een verhaal, weet ik mensen te boeien, emoties over te brengen? Het andere storytelling gaat over het verhaal wat iemand heeft beleefd of geleefd. Want we leven een verhaal. We leven het verhaal waar we mee zijn opgevoed, de verhalen vanuit de bijbel of de koran, verhalen van je ouders of verhalen van de school.

Je leeft de verhalen waarvan je denkt dat ze juist zijn. Tot je opeens een verhaal hoort wat je aan het denken zet. Opeens zie je stukjes op de plaats vallen. Het verhaal verandert, je bent niet meer zo overtuigd. Er zijn voorbeelden genoeg. Vroeger draaide zon om de aarde tot het opeens duidelijk werd dat we om de zon draaien. Er zijn mensen die geloven in de vrije markt en oneindige groei. Inmiddels is een grote groep mensen daar niet meer van overtuigd. Toch worden economen daar nog steeds in geschoold. (als ik het goed heb begrepen).

Storytelling kent ook een kant, die vanuit de luisteraar. Want wat is een storyteller zonder iemand die er naar luistert? De luisteraar die vragen stelt en probeert te doorgronden wat het verhaal achter het verhaal is. Is dit het verhaal van horen zeggen of is dit het verhaal wat geleefd is. Is dit een verhaal wat bedacht is door een slimme marketeer om ons laten verlangen naar een product. Herkennen we de boodschap van “koop mijn product of dienst”?  

Een week geleden was Marleen Stkker te gast in Zomergasten en ze schetste 2 typen mensen: “De werkelijkheidsmens neemt de wereld zoals die is en gaat daarin optimaliseren, soms heel creatief en idealistisch. De mogelijkheidsmens kan zich daarentegen een wereld voorstellen die nog niet zichtbaar is. Hij kan de schaduw zien van dat wat nog niet is gebouwd.” De mogelijkheidsmens is dus ook in staat het verhaal dat we leven aan te passen. Geloven in de organische wereld waar groei stopt. Het verhaal van de succesvolle meent waar we met elkaar de verantwoordelijkheid nemen. Het verhaal van de tagedie van de markt. De markt die alles kapot maar wat je lief is. Op die markt (van oneindige groei) is een gulden geen cent meer waard.